Γράφει η Θεοδώτα Λιακοπούλου-Τσιτσιπή, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών, τ. Επιμελήτρια Α’ Παιδιατρικής Κλινικής Πανεπιστημίου Αθηνών, Διευθύντρια Παιδιατρικού Τμήματος Ευρωκλινικής Παίδων

Ο ΟΗΕ έχει διακηρύξει ότι η εξασφάλιση τροφής αποτελεί βασικό δικαίωμα του ανθρώπου. Θα πρέπει δηλαδή ο άνθρωπος να έχει πρόσβαση σε επαρκή ποσότητα και ποιότητα τροφής, η οποία θα πρέπει να είναι ασφαλής, υγιεινή και θρεπτική. Το βασικό αυτό δικαίωμα όμως δεν το κατέχει ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Στις αναπτυγμένες χώρες, ενώ η επάρκεια τροφής σε ποσότητα είναι ικανοποιητική με δυνατότητα εξαγωγών σε άλλες χώρες υπάρχει σοβαρό έλλειμμα στην ποιότητα. Η πρωτογενής παραγωγή υπόκειται σε σοβαρούς κινδύνους από ανταγωνιστές (έντομα, μύκητες, ζιζάνια, βακτήρια, ιοί) και για την προστασία της απαιτείται η λήψη μέτρων, μεταξύ των οποίων το σπουδαιότερο είναι η χρήση φυτοφαρμάκων. Τα φυτοφάρμακα, όμως, πέραν των επιπτώσεων που έχουν στο οικοσύστημα, επηρεάζουν δυσμενώς την ποιότητα των παραγόμενων προϊόντων, που έχει σχέση με την ασφάλεια και την υγεία του καταναλωτή. Στον Πίνακα 1 δίνονται ορισμένες από τις κύριες κατηγορίες φυτοφαρμάκων.
Οι κίνδυνοι που συνδέονται με τα φυτοφάρμακα δεν είναι πλήρως γνωστοί και για πολλά από αυτά δεν έχουν μελετηθεί οι μακροχρόνιες επιπτώσεις στην υγεία, όπως βλάβη στο γενετικό υλικό, το νευρικό, το ενδοκρινικό, το ανοσοποιητικό σύστημα. Επίσης δεν είναι γνωστά ποια είναι τα αθροιστικά αποτελέσματα της δράσης πολλών διαφορετικών ουσιών στον ανθρώπινο οργανισμό. Η γνώση της επίδρασης των φυτοφαρμάκων στον άνθρωπο προέρχονται κυρίως από μελέτες σε πειραματόζωα, από μελέτες σειρών ανθρώπινων κυττάρων στο εργαστήριο (in vitro) και από επιδημιολογικές μελέτες.

Ευαισθησία των παιδιών σε φυτοφάρμακα
Η έκθεση των παιδιών σε φυτοφάρμακα γίνεται μέσω διαφόρων οδών και περιστάσεων.Τα παιδιά μπορούν να εκτεθούν τυχαία μέσω της τροφής, του νερού και του αέρα.

Πίνακας 1. Κατηγορίες φυτοφαρμάκων
Ομάδα	Σκεύασμα
Χλωριωμένοι υδρογονάνθρακες (Ε)	DDT, lindane, endosulfan
Οργανοφωσφορικοί εστέρες (Ε)	malathion, dimethoate, chlorpyrifos
Καρβαμιδικά (Ε)	carbaryl, aldicarb
Συνθετικές πυρεθρίνες (Ε)	permethrin, deltamethrine, fenvalerate
Τριαζίνες (Ζ)	atrazine
Δινιτροανιλίνες (Ζ)	trifluralin
Καρβαμιδικά (Μ)	propamocarb
Ε=Εντομοκτόνο, Ζ=Ζιζανιοκτόνο, Μ=Μυκητοκτόνο

Τα παιδιά, σε σχέση με τους ενήλικες, και ανάλογα με την ηλικία, απορροφούν μεγαλύτερες συγκεντρώσεις φυτοφαρμάκων ανά μονάδα σωματικού βάρους μέσω της εισπνοής, κατάποσης και επαφής με το δέρμα. Οι θερμίδες που παίρνουν τα παιδιά είναι κατά μονάδα βάρους 2,5 φορές περισσότερες, ο εισπνεόμενος αέρας 2 φορές, η έκθεση του δέρματος 2,5 φορές μεγαλύτερη. Οι χημικές ουσίες είναι μέχρι 10 φορές περισσότερο τοξικές σε παιδιά εξαρτώμενες από το σωματικό βάρος.

• Τα παιδιά είναι πιθανότερο να έλθουν σε επαφή με ψεκασμένες επιφάνειες (παίζουν στο πάτωμα ή έδαφος). 
• Φέρουν τα άπλυτα χέρια στο στόμα ή τρώνε πρόχειρες τροφές με τα χέρια. 
• Επειδή πολλά φυτοφάρμακα είναι βαρύτερα από τον αέρα, στο περιβάλλον αναπνοής των παιδιών είναι πιθανό να υπάρχουν υψηλότερες συγκεντρώσεις φυτοφαρμάκων. 
• Τα παιδιά μπορεί να μην ξέρουν να διαβάζουν, να μην καταλαβαίνουν ή να μην γνωρίζουν τα προειδοποιητικά σύμβολα κινδύνου. 
• Το ανοσοποιητικό σύστημά τους είναι λιγότερο αναπτυγμένο και μπορεί να είναι λιγότερο προστατευτικό.

Στα παιδιά παρατηρείται ανωριμότητα μεταβολικών οδών, μειωμένος βιομετασχηματισμός και απομάκρυνση τοξικών ουσιών π.χ. τα νεογέννητα έχουν μειωμένο επίπεδο παραοξονάσης-1, η οποία διασπά τα οργανοφωσφορικά εντομοκτόνα. Η νεφρική λειτουργία δεν είναι πλήρως αναπτυγμένη. Επειδή οι νεφροί στο νεογέννητο είναι ανώριμοι συγκρινόμενοι με τους νεφρούς των ενηλίκων είναι περισσότερο δύσκολο για τα βρέφη να απομακρύνουν τοξικά προϊόντα. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη συσσώρευση αυξάνοντας έτσι την ευπάθειά τους.

• Τα παιδιά είναι εξαιρετικά τρωτά σε κατηγορίες συνθετικών φυτοφαρμάκων που μιμούνται τις φυσιολογικές ορμόνες ή τα ένζυμα. 
• Ο ταχύς πολλαπλασιασμός των κυττάρων κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας αυξάνει την πιθανότητα κυτταρικών μεταλλάξεων, που μπορεί να οδηγήσουν αργότερα σε καρκίνους. 
• Τα παιδιά έχουν μια μακριά διάρκεια ζωής, ώστε έχουν αρκετό χρόνο μπροστά τους για να εκδηλώσουν μακροχρόνιες επιπτώσεις από χημικές ουσίες.

Επίδραση φυτοφαρμάκων σε όργανα και συστήματα
Ενδοκρινικό σύστημα: Οι αναπτυσσόμενοι οργανισμοί έχουν αυξημένη ευαισθησία στη δράση χημικών ουσιών που διαταράσσουν το ενδοκρινικό σύστημα επειδή οι διαφοροποιούμενοι ιστοί είναι πιο ευπαθείς σε αλλαγές στα επίπεδα των ορμονών. Τα φυτοφάρμακα (Πίνακας 1) είναι παράγοντες που φαίνεται να επηρεάζουν το ενδοκρινικό σύστημα. Μπορούν να δεσμεύσουν υποδοχείς ορμονών φύλου, να τους ενεργοποιήσουν και έτσι να οδηγήσουν σε αντιδράσεις παρόμοιες με αυτές ενδογενών οιστρογόνων και ανδρογόνων. Μπορούν επίσης να συνδεθούν με υποδοχείς ορμονών χωρίς την ενεργοποίησή τους εμποδίζοντας έτσι τη σύνδεση των ενδογενών ορμονών, οι οποίες επομένως παραμένουν ανενεργές. Πέρα από τέτοιες άμεσες δράσεις μέσω υποδοχέων είναι δυνατές έμμεσες (αντι)οιστρογονικές και (αντι)ανδρογονικές αντιδράσεις.
Αυτές περιλαμβάνουν αλλαγές στη συγκέντρωση των ορμονικών υποδοχέων στα όργανα στόχους, παρέμβαση στη βιοσύνθεση ορμονών στους ενδοκρινείς αδένες, ή επίδραση στο βιομετασχηματισμό στο ήπαρ. Επιπλέον, μπορεί να επηρεασθεί η σύνδεση των ορμονών με πρωτεΐνες στο πλάσμα του αίματος καθώς επίσης και η δραστηριότητα της υπόφυσης και του υποθαλάμου. Ένα μειονέκτημα των αποτελεσμάτων των ερευνών είναι ότι έχουν γίνει κυρίως σε πειραματόζωα ή σε κυτταροκαλλιέργειες. Αυτές οι μελέτες συχνά δίνουν τις πρώτες ενδείξεις των εν δυνάμει επιδράσεων των φυτοφαρμάκων στην αναπαραγωγή αλλά είναι δύσκολο να επεκτείνει κανένας τα αποτελέσματα αυτά στον άνθρωπο. Επιδημιολογικές μελέτες οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι έκθεση σε φυτοφάρμακα μπορεί να συνδέεται με διαταραχές του κύκλου, μειωμένη γονιμότητα, αυτόματη αποβολή, θνησιγενή έμβρυα και αναπτυξιακές ανωμαλίες. Ως προς την αναπαραγωγή, ευρήματα έχουν δείξει ότι επαγγελματική έκθεση γυναικών σε φυτοφάρμακα μπορεί να προκαλέσει ενδομήτριο καθυστέρηση ανάπτυξης και μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο να γεννηθούν παιδιά με συγγενείς ανωμαλίες, όπως ανωμαλίες άκρων, νευρικού και μυοσκελετικού συστήματος, υποσπαδία, κρυψορχία, καρδιαγγειακές ανωμαλίες, λυκόστομα και άλλες πολλαπλές και ειδικές ανωμαλίες.

Πίνακας 2. Φυτοφάρμακα με ενδείξεις δράσης παρεμποδιστών ενδοκρινικού συστήματος
2,4 D	Carbaryl	Maneb
2,4,5 T	Dicofol	Methomyl
Alachlor	Dieldrin	Parathion
Aldicarb	DDT και μεταβολίτες	Συνθετικές πυρεθρίνες
Atrazine	Endosulfan	Triflurilan
Benomyl	Lindane	Zineb
ß-HCH	Mancozeb

Νευρικό σύστημα: Πολλές από τις κύριες ομάδες φυτοφαρμάκων είναι νευροτοξικές ουσίες. Αποτελέσματα μακροχρόνιας έκθεσης σε φυτοφάρμακα περιλαμβάνουν διαταραχές μνήμης και συγκέντρωσης, προσανατολισμού, κατάθλιψη, ευερεθιστότητα, σύγχυση, κεφαλαλγία, διαταραχές λόγου, εφιάλτες, υπνοβασία κ.τ.λ. Οι μικρές δόσεις νευροτοξινών μπορούν να διαταράξουν δραστικά τη διαδικασία μάθησης στα παιδιά. Επίδραση στην ανάπτυξη του νευρικού συστήματος διαπιστώθηκε σε παιδιά προσχολικής ηλικίας, που πιθανόν προκλήθηκε μετά από έκθεση κατά την ενδομήτρια ζωή ή κατά την πρώτη παιδική ηλικία. Μια άλλη μελέτη βρήκε σημαντικά μεγαλύτερη αναλογία παιδιών, που είχαν εκτεθεί σε εναέριους ψεκασμούς, με διανοητικά και συναισθηματικά προβλήματα, σε σχέση με μη εκτεθέντα. Σε μια εργασία εκτίθεται μια δυσμενής σχέση προγεννητικής έκθεσης σε οργανοφωσφορικό φυτοφάρμακο, όπως μετριέται από DAPs (dialkylphosphates), με την πνευματική ανάπτυξη και κυρίαρχα αναπτυξιακά προβλήματα στην ηλικία των 24 μηνών. Αυτή η μελέτη είναι μια από τις πρώτες που εξετάζει τις σχέσεις προγεννητικής και μεταγεννητικής έκθεσης σε οργανοφωσφορικά στην πρώιμη νευρωνική ανάπτυξη.

Ανοσοποιητικό: Ο Whalen παρουσίασε κυτταροτοξικά αποτελέσματα του ζιζανιοκτόνου τριαζίνη και καρβαμιδικών εντομοκτόνων στα φυσικά κυτταροκτόνα κύτταρα. Απαιτούνται όμως περισσότερες μελέτες in vitro για να καθορισθεί αν μερικές κατηγορίες φυτοφαρμάκων είναι περισσότερο τοξικές στο γενετικό και ανοσοποιητικό σύστημα των ανθρώπων και ειδικότερα σε ποια κύτταρα και συστατικά του ανοσοποιητικού συστήματος επιδρούν.
Δείτε: Ανοσοποιητικό σύστημα...ας το θωρακίσουμε 

Αποτοξίνωση του Ανοσοποιητικού Συστήματος.

Αναπνευστικό: Σε μελέτη με ενήλικες αγρότες και εργάτες ψεκασμών διαπιστώθηκαν αναπνευστικά προβλήματα, όπως συριγμός ή γρυπώδης συνδρομή κατόπιν έκθεσης σε εντομοκτόνα και ζιζανιοκτόνα. Επίσης βρογχικό άσθμα συσχετίστηκε με καρβαμιδικά εντομοκτόνα.
Δείτε: 14 ΒΟΤΑΝΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ.

«Ανοίξτε» τους πνεύμονές σας στην άνοιξη!

Δέρμα: Φυτοφάρμακα είναι γνωστό επίσης να προκαλούν δερματίτιδες με σπουδαιότερη τη δερματίτιδα εξ επαφής είτε ερεθιστική είτε αλλεργική.

Οι δυσμενείς επιδράσεις που δεν είναι θανατηφόρες δημιουργούν μελλοντικούς κινδύνους για το ίδιο το άτομο και τις επόμενες γενιές. Ενδομήτρια καθυστέρηση ανάπτυξης βρέθηκε να αυξάνει την ευαισθησία αργότερα στη ζωή για υπέρταση, διαβήτη τύπου 2, καρδιακή νόσο, καρκίνο του μαστού και του προστάτη. Άνδρες με ανωμαλίες κατά τη γέννηση έχουν διπλάσια πιθανότητα να γεννήσουν παιδιά με ανωμαλίες.

Φυτοφάρμακα και καρκίνοι
Τα φυτοφάρμακα μπορούν έμμεσα να συμβάλουν σε κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου είτε δρώντας ως προωθητές ή ενεργοποιητές ή μέσω παραγόντων που επηρεάζουν διάφορους μηχανισμούς άμυνας με την πρόκληση σχηματισμού καρκινογόνων μεταβολιτών. Π.χ φυτοφάρμακα (endosulfan, DDT, ατραζίνη) αλλάζουν την αναλογία κακών/καλών μεταβολιτών της οιστραδιόλης, όπως την 16α υδροξυεστρόνη (ογκογόνος) προς την 2 υδροξυεστρόνη (μη τοξική).

Σε αρκετές μελέτες διαπιστώθηκε σχέση μεταξύ έκθεσης σε φυτοφάρμακα και συμπαγών όγκων, όπως όγκοι εγκεφάλου, νεφρών, παγκρέατος, νευροβλάστωμα, σάρκωμα. Αυξημένη συχνότητα καρκίνου των νεφρών συνδέθηκε με γονική έκθεση κατά τη γεωργική απασχόληση. Σημειώθηκε επίσης αυξημένη συχνότητα όγκων του εγκεφάλου (έκθεση σε φυτοφάρμακα στο σπίτι, σε αγροτική απασχόληση, σε επαγγελματική έκθεση).
Αρκετές μελέτες εμπλέκουν φυτοφάρμακα ως αιτία αιματολογικών καρκίνων σε παιδιά (παιδικό λέμφωμα non-Hodgkin, λευχαιμία). Από 27 μελέτες, οι 23 παρουσίασαν συσχετίσεις μεταξύ έκθεσης σε φυτοφάρμακα και λεμφώματος non-Hodgkin, πολλές από τις οποίες ήταν στατιστικά σημαντικές. Μια μελέτη έδειξε μητρική έκθεση σε φυτοφάρμακα και αυξημένη συχνότητα παιδικής λευχαιμίας.
Χρήση ζιζανιοκτόνων (κυρίως 2,4 D) κατά την εγκυμοσύνη και μετά τη γέννηση συσχετίστηκαν με αυξημένη συχνότητα λευχαιμίας.

Φυτοφάρμακα και τροφές
Το Κέντρο Ελέγχου Νοσημάτων των ΗΠΑ αναφέρει ότι μια από τις κύριες πηγές έκθεσης των παιδιών σε φυτοφάρμακα είναι η τροφή. Προς το παρόν περισσότερες από 400 χημικές ουσίες χρησιμοποιούνται τακτικά στη συμβατική γεωργία ως βιοκτόνα για την αντιμετώπιση εντόμων και ζιζανίων. Σύμφωνα με το FDA (Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ) τα μισά προϊόντα που ελέγχονται στα καταστήματα τροφίμων περιλαμβάνουν μετρήσιμα επίπεδα φυτοφαρμάκων. Εργαστηριακές δοκιμές σε 8 παιδικές τροφές απεκάλυψαν την παρουσία υπολειμμάτων 18 φυτοφαρμάκων μεταξύ των οποίων τρία καρκινογόνα. Σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας των ΗΠΑ οργανοφωσφορικά εντομοκτόνα βρίσκονται στο αίμα του 95% των Αμερικανών.

Τα επίπεδα στο αίμα των παιδιών ήταν διπλάσια από ότι στο αίμα των ενηλίκων (τα οργανοφωσφορικά αποτελούν το 50% των εντομοκτόνων που χρησιμοποιούνται στις ΗΠΑ). Οι τροφές που εκτίθενται παιδιά σε μη ασφαλή όρια υπολειμμάτων εντομοκτόνων είναι τα μήλα, ροδάκινα, αχλάδια, σταφύλια. Λιγότερο επιβαρυμένα είναι: μπανάνα, μπρόκολο, κουνουπίδι, ακτινίδιο. Τα μήλα, σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία του Υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ, μπορεί να ψεκαστούν μέχρι και 15 φορές με 36 διαφορετικά φυτοφάρμακα. Αντίστοιχα στοιχεία δεν υπάρχουν για την Ελλάδα. Είναι όμως γνωστό, ότι ο αριθμός των ψεκασμών σε ορισμένες περιοχές προσεγγίζει αυτόν των ΗΠΑ.
Για τα διάφορα φυτοφάρμακα και καλλιέργειες έχουν θεσπισθεί μέγιστα επιτρεπόμενα όρια υπολειμμάτων (MRLs). Στην ΕΕ έχει εκδοθεί ο κανονισμός 396/2005 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Επιτροπής για τα μέγιστα επιτρεπόμενα όρια υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων πάνω ή εντός των τροφίμων και σε ζωοτροφές φυτικής και ζωικής προέλευσης.
Για τη διαπίστωση των επιπέδων των υπολειμμάτων των φυτοφαρμάκων σε διάφορα προϊόντα έχουν γίνει εκτεταμένες δειγματοληψίες σε χώρες της ΕΕ στο πλαίσιο εκτέλεσης κοινοτικών προγραμμάτων. Τα αποτελέσματα έχουν δείξει ότι η κατάσταση στην Ελλάδα είναι ικανοποιητική και τα επίπεδα βρίσκονται πολύ κάτω από το μέσο όρο της Ευρώπης. Εν τούτοις, υπάρχει ένας μικρός αριθμός δειγμάτων, στα οποία τα υπολείμματα υπερβαίνουν τα μέγιστα επιτρεπόμενα όρια (1,2% στην Ελλάδα σε σχέση με 5.0% για όλη την Ευρώπη). Τα αντίστοιχα αποτελέσματα για τη χώρα μας το 2001 ήταν 3,9%.
Σε αντίστοιχες μελέτες μετρήθηκαν και τα δείγματα με περισσότερα από δυο φυτοφάρμακα. Και εδώ ο αριθμός τους είναι μικρότερος στην Ελλάδα από ότι στην Ευρώπη.

Προοπτικές για ποιοτικά και ασφαλή τρόφιμα Τα σημερινά συστήματα γεωργικής παραγωγής στηρίζονται κυρίως στη συμβατική γεωργία, όπου γίνεται αλόγιστη και μη ελεγχόμενη σε μεγάλο βαθμό χρήση φυτοφαρμάκων. Η εφαρμογή του κανονισμού 396/2005 της ΕΕ αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για τα μέγιστα επιτρεπόμενα όρια υπολειμμάτων παρόλο που δεν υπάρχουν αποτελεσματικοί μηχανισμοί ελέγχου των προϊόντων στην αγορά. Κατά τα τελευταία έτη προωθούνται συστήματα πιστοποιημένης παραγωγής στην Ελλάδα όπως και στις χώρες της ΕΕ. Μεταξύ αυτών είναι το Ελληνικό AGRO 2, που πιστοποιεί το σύστημα ολοκληρωμένης παραγωγής (φιλοπεριβαλλοντικό) και άλλα Ευρωπαϊκά, όπως το EUROGAP, που πιστοποιεί το προϊόν.
Τα συστήματα αυτά ακολουθούν συγκεκριμένα ελεγχόμενα πρωτόκολλα όλων των φάσεων της γεωργικής παραγωγής και ελέγχονται τα χρησιμοποιούμενα φυτοφάρμακα (είδος, χρόνος επέμβασης, δόσεις, τεκμηρίωση ανάγκης για τη χρήση τους) σε αντίθεση με τη συμβατική, όπου δεν τηρούνται τέτοια στοιχεία. Πέραν αυτών, τα τελευταία χρόνια αυξάνεται και η καλλιεργούμενη έκταση με το σύστημα της βιολογικής γεωργίας.

Στην Ελλάδα κατά το 2006 καλλιεργήθηκαν 302.256 εκτάρια με βιολογική γεωργία (7.59% της συνολικής) από 23.900 βιοκαλλιεργητές (σε σχέση με 31.118 εκτάρια το 2001 και περίπου 1% της συνολικής έκτασης). Στην Ιταλία τα αντίστοιχα δεδομένα για το 2006 ήταν 1.148.162 εκτάρια, 9.04% και 45.115 καλλιεργητές. Η βιολογική γεωργία είναι ένα σύστημα καλλιέργειας που δεν χρησιμοποιεί συνθετικά λιπάσματα, συνθετικά φυτοφάρμακα και ρυθμιστές ανάπτυξης. Απεναντίας, το σύστημα στηρίζεται στην αμειψισπορά, την κοπριά, τη βιολογική καταπολέμηση και φυσικά ή βιολογικά φυτοπροστατευτικά προϊόντα. Το σύστημα αυτό ακολουθεί τον κανονισμό 2092/91 της ΕΕ, που περιλαμβάνει τις διαδικασίες παραγωγής με έλεγχο και πιστοποίηση. Στα προϊόντα βιολογικής γεωργίας δεν βρίσκονται υπολείμματα φυτοφαρμάκων εκτός περιπτώσεων μεταφοράς τους από γειτονικά κτήματα, το έδαφος ή το νερό. Τα προϊόντα της βιολογικής γεωργίας είναι ασφαλέστερα των άλλων συστημάτων παραγωγής.
Δείτε:
Μύθοι και αλήθειες για τα βιολογικά προϊόντα!
Σε μελέτη που έγινε στις ΗΠΑ βρέθηκε ότι παιδιά που τρέφονταν με προϊόντα συμβατικής γεωργίας είχαν στα ούρα τους ανιχνεύσιμα υπολείμματα οργανοφωσφορικών εντομοκτόνων. Με τη διακοπή της διατροφής τους με συμβατικά και συνέχιση με προϊόντα βιολογικής γεωργίας για πέντε ημέρες δεν βρέθηκαν υπολείμματα, ενώ αυτά επανεμφανίσθηκαν όταν τα παιδιά άρχισαν τη διατροφή εκ νέου με προϊόντα συμβατικής γεωργίας. Σε άλλη μελέτη παιδιά ηλικίας 2-4 ετών, που τρέφονταν με προϊόντα συμβατικής γεωργίας είχαν εξαπλάσια επίπεδα εντομοκτόνων στο αίμα τους σε σχέση με παιδιά που τρέφονταν με προϊόντα βιολογικής γεωργίας.

Συμπεράσματα

• Τα βρέφη και τα παιδιά είναι πιο ευπαθή στα φυτοφάρμακα επειδή βρίσκονται σε ένα στάδιο ανάπτυξης με κρίσιμες περιόδους, μη καλά αναπτυγμένους μηχανισμούς άμυνας και υπόκεινται σε αυξημένη έκθεση. 
• Έκθεση σε χαμηλά επίπεδα φυτοφαρμάκων κάτω από τα MRL μπορεί να προκαλέσει βλάβη σε βρέφη και παιδιά. Τα νέα επιστημονικά δεδομένα επιβάλλουν περιοδικά αναθεώρηση των επιπέδων. 
• Απαιτούνται περαιτέρω μελέτης για την επίδραση μεταβολιτών των φυτοφαρμάκων στα πρώτα στάδια ανάπτυξης των παιδιών, στη συνδυασμένη δράση τους και στα αθροιστικά αποτελέσματά τους. 
• Τα αγροτικά προϊόντα με τον σύγχρονο τρόπο παραγωγής τους είναι επιβαρυμένα με υπολείμματα φυτοφαρμάκων και υπάρχουν δεδομένα και ενδείξεις ότι είναι επιζήμια στην υγεία του ανθρώπου. Οι επιπτώσεις στην υγεία των παιδιών είναι μεγαλύτερες από αυτή των ενηλίκων. Η εφαρμογή σύγχρονης κοινοτικής νομοθεσίας για τα υπολείμματα, η προώθηση αποτελεσματικών μηχανισμών ελέγχου των προϊόντων για την ύπαρξη υπολειμμάτων και η προώθηση πιστοποιημένων συστημάτων ολοκληρωμένης παραγωγής και βιολογικής γεωργίας θα συμβάλουν στην παραγωγή ποιοτικών και περισσότερο ασφαλών γεωργικών προϊόντων. 

Δείτε ακόμη: Εσείς, πόσο παραθείο φάγατε σήμερα;

Οικολογικά φυτοφάρμακα!

Χρήσιμες Συμβουλές για τα φυτά μας!

Το είδα: www.iatronet.gr

Η αγορά των βιολογικών τροφίμων είναι από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες παγκοσμίως με ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης που κυμαίνεται στο 15-20% την τελευταία δεκαετία. Το ενδιαφέρον των καταναλωτών είναι μεγαλύτερο στις αναπτυγμένες χώρες της Αμερικής και της Ευρώπης όπου διακινείται το 80% των βιολογικών προϊόντων, αλλά ο μεγαλύτερος ρυθμός αύξησης παρατηρείται σήμερα στην Ασία όπου η αγορά τρέχει με 25-30% ετησίως.

Αυτό που ωθεί σε ανάπτυξη τα βιολογικά προϊόντα είναι ο φόβος που επικρατεί σήμερα γύρω από τα φυτοφάρμακα και τα άλλα συνθετικά χημικά των τροφίμων. Τα φυτοφάρμακα σχεδιάστηκαν να είναι τοξικά για τους εχθρούς των φυτών και να έχουν «αμελητέα επίδραση» στα ζώα και τους ανθρώπους αλλά η εμπειρία δείχνει ότι μπορεί να είναι επικίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία. Στην Καλιφόρνια της Αμερικής, όπου η κατά κεφαλή κατανάλωση βιολογικών προϊόντων είναι η μεγαλύτερη στον κόσμο, καταγράφηκαν 828 δηλητηριάσεις το 2004 που αποδεδειγμένα προκλήθηκαν από τη χρήση των φυτοφαρμάκων στη διάρκεια της επαγγελματικής χρήση
Δείτε: Εσείς, πόσο παραθείο φάγατε σήμερα;

Μπορεί το μεγαλύτερο κομμάτι των βιολογικών τροφίμων να είναι τα φυτικά προϊόντα, τα φρούτα, τα λαχανικά, τα όσπρια και τα δημητριακά, ωστόσο το ταχύτερα αναπτυσσόμενο κομμάτι αφορά το γάλα, το κρέας και τα αυγά. Τα φάρμακα που δίνονται στα ζώα, ανησυχούν τους καταναλωτές στρέφοντάς τους στις βιολογικές φάρμες όπου χρησιμοποιείται μια διαφορετική ιατρική και προληπτική διαχείριση. Στην ανάπτυξη αυτής της αγοράς συντελούν οι διατροφικές κρίσεις με τις διοξίνες που ξεσπούν κάθε τόσο πανικοβάλλοντας και ευαισθητοποιώντας τους καταναλωτές απέναντι σε θέματα ποιότητας και ασφάλειας των τροφίμων.

Δείτε: Τρώμε κρέας «ντοπαρισμένο» με Αντιβιοτικά - ( Έρευνα Πανεπιστημίου Ιωαννίνων )

Το πρόβλημα με τα συνθετικά χημικά που φτιάχνονται στο εργαστήριο είναι ότι δεν αποσυντίθεται γρήγορα ώστε να μετατραπούν σε κάτι ακίνδυνο και συσσωρεύονται μέσω της τροφικής αλυσίδας στον ανθρώπινο οργανισμό. Για παράδειγμα, από το γρασίδι εισέρχονται στην αγελάδα και μέσω του γάλατός της και του λίπους της στο ανθρώπινο σώμα. Καθώς οι ποσότητες συσσωρεύονται, υπάρχουν ενδείξεις ότι μεταβάλλουν τον τρόπο λειτουργίας των ανθρώπινων ορμονών. Τα χημικά αυτά είναι επίσης ύποπτα για τη μεγάλη αύξηση των αλλεργιών τα τελευταία χρόνια, αλλά και των καρκίνων καθώς κάποια μπορούν να διαπεράσουν τον πυρήνα του κυττάρου και να κάνουν χημική ένωση με μόριο του DNA. Δεκάδες μελέτες σ’Α όλο τον κόσμο δείχνουν ότι το μητρικό γάλα περιέχει φυτοφάρμακα σε ποσοστό 93-100% των δειγμάτων που πολλές φορές υπερβαίνουν το όριο του 0,005 mg/kg την ημέρα. Το DDT που είναι απαγορευμένο στις περισσότερες χώρες από τη δεκαετία του 1970, ανιχνεύεται ακόμα και σήμερα στο ανθρώπινο αίμα και μάλιστα σε χώρες που δεν χρησιμοποιήθηκε ποτέ διότι χρειάζεται 30-40 χρόνια για να διασπαστεί.

Προστασία από τα φυτοφάρμακα
Απέναντι στο πρόβλημα των φυτοφαρμάκων, οι ειδικοί δίνουν διάφορες συμβουλές στους καταναλωτές όπως να αποφεύγουν τα γυαλιστερά προϊόντα που παραμένουν συνεχώς φρέσκα και να μην αγοράζουν τα εκτός εποχής γιατί καλλιεργούνται σε θερμοκήπια όπου αναπτύσσονται περισσότεροι μικροοργανισμοί και χρησιμοποιούνται μεγαλύτερες ποσότητες χημικών. Ένας καλός προστατευτικός κανόνας είναι να μην τρώει κάποιος συνέχεια το ίδιο τρόφιμο και από το ίδιο μέρος διότι πιθανόν να συσσωρεύει το ίδιο χημικό. Όταν καταναλώνει μια ποικιλία τροφίμων, το συνολικό τοξικό φορτίο δεν αλλάζει αλλά τα επί μέρους επιβλαβή μόρια είναι λιγότερα. Η λογική είναι ότι τα πολλά μικρά τραύματα είναι προτιμότερα από ένα μεγάλο.

Ο δραστικός τρόπος προστασίας απέναντι στα συνθετικά χημικά θεωρήθηκαν τα βιολογικά προϊόντα που χρησιμοποιούν φυσικές ουσίες ή μερικές φορές και συνθετικές που, όμως, διασπώνται γρήγορα. Η ιδέα έγινε αποδεκτή από τους καταναλωτές και σήμερα το ποσοστό των βιολογικών καλλιεργειών στην Ευρώπη ανέρχεται στο 4,5% της συνολικά καλλιεργούμενης έκτασης. Στην Ιταλία είναι 8,5%, στη Γερμανία είναι 6% και στην Ελλάδα που αυξήθηκε ταχύτατα τα τελευταία χρόνια λόγω των επιδοτήσεων, έφτασε στον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Μεγάλη ανάπτυξη παρατηρήθηκε στις παιδικές τροφές καθώς οι μητέρες είναι πολύ ευαίσθητες απέναντι στη διατροφή των παιδιών τους. Στη Γερμανία το βιολογικό γάλα αποτελεί το 70% της συνολικής κατανάλωσης κι επειδή παράγεται σε μεγάλες ποσότητες, έχει χαμηλότερη τιμή σε σχέση με τα ελληνικά γάλατα. Ας σημειωθεί ότι ο Έλληνας καταναλωτής μπορεί να βρει στα βιολογικά καταστήματα και σε ορισμένα σουπερμάρκετ, φθηνό εισαγόμενο βιολογικό γάλα τόσο μακράς διαρκείας όσο και φρέσκο.

Η μόλυνση δεν γνωρίζει σύνορα
Παρότι η αγορά των βιολογικών προϊόντων αναπτύσσεται ταχύτατα τα τελευταία 15 χρόνια, μόλις το 2002 υπήρξε η πρώτη δημοσίευση σε επιστημονικό περιοδικό που συνέκρινε το τοξικό φορτίο των συμβατικών και των βιολογικών προϊόντων. Η μελέτη έδειξε ότι τα βιολογικά προϊόντα έχουν σαφώς λιγότερα συνθετικά χημικά από τα συμβατικά προϊόντα, όμως, δεν είναι απολύτως αγνά διότι η μόλυνση δεν γνωρίζει σύνορα. Τα επιφανειακά και τα υπόγεια νερά σε όλο τον πλανήτη συγκεντρώνουν συνεχώς τοξικές ουσίες και το αποτέλεσμα είναι να μολύνεται κάθε καλλιέργεια. Οι ερευνητές βρήκαν ότι το 23% των βιολογικών προϊόντων περιέχει συνθετικά φυτοφάρμακα ακόμα και αυτά που έχουν απαγορευτεί. Αν αφαιρέσει κανείς τα απαγορευμένα, τα υπόλοιπα φυτοφάρμακα ανιχνεύθηκαν στο 13% των δειγματοληψιών. Από την άλλη μεριά, τα συμβατικά προϊόντα βρέθηκε να περιέχουν φυτοφάρμακα στο 73%.

Η μελέτη απογοήτευσε όσους πίστευαν ότι τα βιολογικά προϊόντα είναι εντελώς αγνά, ωστόσο έδειξε ότι πράγματι διαφέρουν αρκετά από τα συμβατικά. Το αποτέλεσμα μπορεί να παρουσιαστεί ως εξής: Τα συμβατικά προϊόντα είναι 3,2 φορές πιο πιθανό να περιέχουν φυτοφάρμακα σε σχέση με τα βιολογικά. Τα φρούτα είναι 3,6 φορές πιο πιθανό και τα λαχανικά είναι 6,8 φορές. Το 2006, μια άλλη μελέτη που βασίστηκε στη βελγική αγορά, βρήκε ότι τα συμβατικά προϊόντα ήταν 4,1 φορές πιο πιθανό να περιέχουν φυτοφάρμακα. Οι παραπάνω συσχετίσεις αφορούν τη συχνότητα εμφάνισης των συνθετικών χημικών και όχι την ποσότητά τους.
Συμβατικά και βιολογικά προϊόντα: Τι λένε οι ερευνητές

Τα βιολογικά προϊόντα που περιέχουν φυτοφάρμακα έχουν μικρότερη ποσότητα από τα συμβατικά αλλά όχι πάντα. Στην περίπτωση που ένα συμβατικό και ένα βιολογικό προϊόν έχει το ίδιο φυτοφάρμακο, στο 68% των περιπτώσεων το βιολογικό έχει χαμηλότερα επίπεδα. Μπορεί να μοιάζει περίεργο ότι υπάρχουν βιολογικά με μεγαλύτερο τοξικό φορτίο για ένα συγκεκριμένο χημικό, αλλά υπάρχει εξήγηση. Αν βρεθεί να περιέχεται ένα χημικό που έχει απαγορευτεί εδώ και χρόνια είναι καθαρά θέμα τύχης ποιο χωράφι είναι περισσότερο μολυσμένο.

Παρά τις μελέτες αυτές, πολλοί ειδικοί διστάζουν σήμερα να δεχτούν ότι τα βιολογικά προϊόντα παρουσιάζουν μικρότερο κίνδυνο για την υγεία. Για παράδειγμα μελέτη του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου των ερευνητών, Φαίδωνα Μάγκου, Φωτεινής Αρβανίτη και Αντώνη Ζαμπέλα, ανέφερε το 2006: «Τα υπάρχοντα δεδομένα δεν υποστηρίζουν αλλά ούτε αναιρούν τον ισχυρισμό ότι τα βιολογικά προϊόντα είναι ασφαλέστερα και επομένως υγιεινότερα από τα συμβατικά τρόφιμα ή αντιστρόφως». Ο λόγος που αρκετοί ερευνητές δείχνουν ουδετερότητα είναι ότι βιολογικές καλλιέργειες χρησιμοποιούν μεν φυσικές ουσίες στη θέση των συνθετικών όπως π.χ. σκόνη καπνού, αλλά δεν θεωρούνται πάντα αθώες.

Το γεγονός ότι μια ουσία είναι φυσική, δηλαδή υπάρχει στη φύση και δεν έχει κατασκευαστεί στο εργαστήριο, δεν σημαίνει ότι είναι αβλαβής για το ανθρώπινο σώμα, άλλωστε είναι γνωστό ότι υπάρχουν και δηλητηριώδη φυτά. Η πατάτα περιέχει ένα φυσικό δηλητήριο που ονομάζεται σολανίνη και βρίσκεται στο πράσινο στρώμα ακριβώς κάτω από την φλούδα της, γι’ αυτό πρέπει να καθαρίζεται καλά. Το αρσενικό, το δηλητήριο πολλών δολοφονιών στην ανθρώπινη ιστορία, βρίσκεται στο έδαφος και περνάει σε μικρές ποσότητες σε πολλά φυτά. Πολλές ουσίες στα φρούτα και τα λαχανικά λειτουργούν ως φυτοφάρμακα εναντίον των εντόμων και ενδεχομένως να κάνουν κακό στον άνθρωπο, όταν ενισχύονται στις βιολογικές καλλιέργειες. Βέβαια, υπάρχει μια σημαντική διαφορά μεταξύ συνθετικών και φυσικών ουσιών. Οι συνθετικές δεν αποδομώνται γρήγορα ώστε να μετατραπούν σε κάτι αθώο, ενώ τα φυσικά δηλητήρια διασπώνται πολύ πιο εύκολα από το φως του ήλιου και το οξυγόνο και μεταβολίζονται μέσα στο ανθρώπινο σώμα πολύ πιο γρήγορα σε αβλαβείς ουσίες.

Μύθοι και αλήθειες
Μεγάλα ονόματα στον χώρο της διατροφής πιστεύουν ότι τα κατάλοιπα των φυτοφαρμάκων στα φρούτα και τα λαχανικά καταναλώνονται σε πολύ μικρές ποσότητες για να είναι επικίνδυνα. Ο διάσημος βρετανός επιδημιολόγος Ρίτσαρντ Ντολλ, που είχε πρώτος βρει τη σύνδεση των τσιγάρων με τον καρκίνο του πνεύμονα, θεωρούσε ότι τα φυτοφάρμακα δεν είχαν αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία. Μάλιστα το 1992 έγραψε σε εφημερίδα ότι το κοινό έπρεπε να αγνοήσει τις αρνητικές προειδοποιήσεις διότι προέρχονταν από την «αντι-επιστημονική μαφία».

Ένας άλλος σημαντικός ερευνητής, ο αμερικανός καθηγητής βιοχημείας Μπρους Έιμς, στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϊ πήρε τελικά θέση υπέρ των φυτοφαρμάκων. Τη δεκαετία του 1970 ο Έιμς ήταν ο ήρωας των ακτιβιστών για την προστασία του περιβάλλοντος και διαβεβαίωνε ότι ακόμα και ίχνη φυτοφαρμάκων μπορούσαν να προκαλέσουν αλλοίωση στο μόριο του DNA και ενδεχομένως καρκίνο. Πράγματι, το 59% των συνθετικών φυτοφαρμάκων που έχουν δοκιμαστεί μέχρι σήμερα στα τρωκτικά βρέθηκε να είναι καρκινογόνα. Στη συνέχεια όμως, τα τεστ στα τρωκτικά έδειξαν ότι και τα μόρια που υπάρχουν εκ φύσεως στα τρόφιμα προκαλούν καρκίνους στα τρωκτικά, περίπου στο ίδιο ποσοστό με τα συνθετικά. Βρέθηκε για παράδειγμα ότι στον καφέ υπάρχουν τουλάχιστον 20 μόρια που όταν δίνονται σε μεγάλες ποσότητες στα ποντίκια προκαλούν καρκίνο.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ο Έιμς άλλαξε γνώμη λέγοντας πως δεν είναι αποδεδειγμένο ότι τα κατάλοιπα των φυτοφαρμάκων προκαλούν καρκίνο. Κατά τη γνώμη του ο καρκίνος στα ζώα προκύπτει όχι τόσο από αυτή καθ’ εαυτή την ουσία όσο από τη μεγάλη δόση. Η συσσώρευση μιας ουσίας είναι που σκοτώνει τα κύτταρα προκαλώντας την αντικατάστασή τους. Αυτό αυξάνει τον ρυθμό των διαιρέσεων και άρα την πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου. Έτσι καμία επιδημιολογική έρευνα μέχρι σήμερα δεν έχει καταλήξει ότι οι άνθρωποι που πίνουν καφέ κινδυνεύουν από καρκίνο περισσότερο από αυτούς που δεν πίνουν.

Τελικά, ο Έιμς έγραψε στους συνεργάτες του το 2002: «Αν μειώνοντας τα φυτοφάρμακα, τα φρούτα και τα λαχανικά γίνουν ακριβότερα και μειωθεί η κατανάλωσή τους, τα ποσοστά των καρκίνων θα αυξηθούν, ειδικά στους φτωχούς». Κι ακόμα: «Σ’ ένα μόνο φλιτζάνι καφέ, τα φυσικά χημικά που είναι καρκινογόνα στα ποντίκια ισοδυναμούν με το βάρος των καρκινογόνων συνθετικών φυτοφαρμάκων που παίρνει κανείς μέσα σ’ ένα έτος».

Όλα είναι ζήτημα τιμής; 

Η διαμάχη γύρω από το αν τα βιολογικά προϊόντα είναι πράγματι πιο ακίνδυνα από τα συμβατικά υπάρχει γιατί είναι αδύνατο να αποδειχτεί με αυστηρό τρόπο ποιο χημικό είναι καρκινογόνο στον άνθρωπο και ποιο όχι. Αυτό απαιτεί μια συγκριτική μελέτη όπου μια ομάδα ατόμων θα καταναλώνει το συγκεκριμένο χημικό και μια άλλη όχι. Τέτοιες μελέτες είναι ανήθικο να γίνονται σε ανθρώπους κι έτσι τα συμπεράσματα βασίζονται στα ζώα και στις επιδημιολογικές μελέτες. Πάντως, δεν είναι λίγες οι ανθρώπινες εμπειρίες που δείχνουν ότι τα συνθετικά φυτοφάρμακα είναι επικίνδυνα. Στην Ελλάδα, το ποσοστό των καρκίνων σε ορισμένες αγροτικές περιοχές είναι 300% υψηλότερα από τον μέσο όρο της χώρας και η πιο λογική εξήγηση είναι η χρήση των συνθετικών ουσιών.

Η επιστημονική διαμάχη δεν φαίνεται να επηρεάζει ιδιαίτερα το κοινό που πιστεύει ότι τα βιολογικά προϊόντα είναι ασφαλέστερα, όπως δείχνουν οι έρευνες καταναλωτών. Υπάρχουν, όμως, δύο προβλήματα για την περαιτέρω ανάπτυξη της βιολογικής αγοράς. Το ένα είναι ότι το κοινό δείχνει δυσπιστία για το αν ένα βιολογικό προϊόν είναι πράγματι βιολογικό και το άλλο είναι η τιμή. Για το θέμα της αξιοπιστίας, οι εταιρείες κάνουν ό,τι μπορούν. «Ελέγχουμε τους παραγωγούς με τους οποίους συνεργαζόμαστε και για τους οποίους ξέρουμε ότι είναι αφοσιωμένοι στη βιολογική καλλιέργεια», λέει ο Γιώργος Κυριακίδης, γενικός διευθυντής της εταιρείας EBIK που διαθέτει 14 καταστήματα με την επωνυμία «Βιολογικός Κύκλος» και είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο. «Ο κορμός των προμηθευτών μας είναι 30-40 παραγωγοί στους οποίους εμείς διαθέτουμε τους βιολογικούς σπόρους και τα λιπάσματα. Και επιπλέον κάνουμε δικούς μας ελέγχους για να διασφαλιστεί ότι πράγματι τα προϊόντα είναι βιολογικά. Η βιολογική καλλιέργεια δεν είναι κάτι εύκολο, πρέπει κάποιος να την ξέρει και να έχει εμπειρία».

Ωστόσο όταν ο καταναλωτής πηγαίνει σε μια λαϊκή αγορά που πουλάει βιολογικά δεν είναι σίγουρος τι αγοράζει. Οι εταιρείες βιολογικών καταστημάτων λένε ότι μόνο σ’ αυτές υπάρχει σιγουριά γιατί πουλάνε πιστοποιημένα προϊόντα. «Ο ρόλος των οργανισμών ελέγχου και πιστοποίησης των βιολογικών προϊόντων είναι να βοηθήσουν τον καταναλωτή», λέει ο Κωνσταντίνος Παζαρακιώτης, διευθυντής ανάπτυξης και επικοινωνίας του Οργανισμού Ελέγχου και Πιστοποίησης Βιολογικών Προϊόντων ΔΗΩ. «Για να πάρει κάποιος το σήμα πιστοποίησης χρειάζονται διαδικασίες που διαρκούν δύο χρόνια. Ελέγχουμε κάθε χρόνο με δειγματοληψίες τα βιολογικά προϊόντα που πιστοποιούμε και σε περίπτωση παρανομίας εφαρμόζουμε μια διαδικασία ποινών που φτάνει μέχρι την απώλεια της πιστοποίησης. Η έλεγχοί μας δείχνουν ότι τα βιολογικά προϊόντα όταν συγκρίνονται με τα συμβατικά είναι σαν τη μέρα με τη νύκτα».

Όσον αφορά το θέμα της τιμής οι εκπρόσωποι των εταιρειών λένε ότι τα βιολογικά προϊόντα είναι κατά μέσο όρο 30% πιο ακριβά από τα συμβατικά ωστόσο ο καταναλωτής συναντά μια μεγαλύτερη διαφορά στα επί μέρους προϊόντα. Σε ορισμένες κατηγορίες όπως στο κρέας η τιμή των βιολογικών είναι αρκετά υψηλότερη. Γενικά, τα βιολογικά είναι πιο ακριβά διότι υπάρχει μικρότερη παραγωγή και η διαχείριση είναι πιο απαιτητική ανεβάζοντας το κόστος.

«Τα εισαγόμενα βιολογικά προϊόντα επιβαρύνονται με μεταφορικό κόστος που ανεβάζει 20-30% την τιμή», λέει ο Μιχάλης Κόκκινος, εμπορικός υπεύθυνος της εταιρείας Mediterranean Farm που διαθέτει επτά δικά της καταστήματα βιολογικών και προμηθεύει δεκάδες άλλα. «Αυτό συμβαίνει διότι οι ποσότητες είναι μικρές και το κόστος ανεβαίνει δυσανάλογα. Υπάρχει και το θέμα της οργάνωσης της αγοράς. Όταν για παράδειγμα κάποιος ψάχνει να βρει λινέλαιο που βάσει των μελετών ασκεί ευεργετική επίδραση στην καρδιά και δεν το βρίσκει, θα το αγοράσει τελικά σε υψηλή τιμή. Πάντως, σαν εταιρεία προσπαθούμε να επιτύχουμε όσο γίνεται χαμηλές τιμές για τον καταναλωτή».

Στα βιολογικά και οι παραδοσιακοί παίκτες;

Καθώς η αγορά των βιολογικών αναπτύσσεται γρήγορα, διότι φυσικά είναι κερδοφόρα, όλο και μεγαλύτεροι παίκτες σχεδιάζουν να λανσάρουν βιολογικά προϊόντα. Για παράδειγμα, η γαλλική Danone σχεδιάζει να διαθέσει στην αγορά βιολογικά γιαούρτια. Το πρόβλημα με τις μεγάλες εταιρείες είναι ότι με την είσοδό τους στη βιολογική αγορά θα υποστούν διχασμό προσωπικότητας. Είναι δύσκολο κάποιος να διαφημίζει τα βιολογικά προϊόντα ως καλύτερα και την ίδια στιγμή να προωθεί τα συμβατικά. Ο πιο κατάλληλος τρόπος είναι να το κάνει μέσω κάποιας θυγατρικής, αλλά κι αυτό δεν είναι εύκολο. H ελληνική γαλακτοβιομηχανία Δέλτα μελετούσε πάνω από τρία χρόνια το ενδεχόμενο να μπει στην αγορά των βιολογικών, αλλά δεν το έχει αποφασίσει μέχρι τώρα.

Η αγορά των βιολογικών διαφέρει από τη συμβατική όχι μόνο όσον αφορά τον τρόπο καλλιέργειας αλλά και στο μάρκετινγκ των προϊόντων. Βέβαια, δεν υπάρχει τυπική αγορά βιολογικών προϊόντων. Οι περισσότεροι καταναλωτές βιολογικών, κυρίως γυναίκες, αγοράζουν συγχρόνως και συμβατικά. Αυτοί που αγοράζουν κυρίως βιολογικά είναι λίγοι και εκείνοι που αγοράζουν μόνο βιολογικά, ελάχιστοι. Η υψηλότερη τιμή είναι κάτι που μειώνει σοβαρά τη ζήτηση.

Το είδα: thegreenblogspot.blogspot.gr

Με αφορμή το πρόσφατο σκάνδαλο με το κρέας αλόγου αποφασίσαμε να κάνουμε ένα αφιέρωμα στα πιο πρόσφατα διατροφικά σκάνδαλα και τις διατροφικές απειλές που απασχόλησαν την κοινή γνώμη τα τελευταία χρόνια. Το Pathfinder επικοινώνησε με το Υπουργείο Υγείας, τον ΕΦΕΤ, αλλά και τους ειδικούς και σας ενημερώνει έγκυρα και αξιόπιστα. Πόσο κινδυνεύουμε από το κρέας αλόγου; Πως μπορούμε να προστατευτούμε από τις αφλατοξίνες στα γάλατα; Υπάρχει τρόπος να αποφύγουμε τις διοξίνες και τα φυτοφάρμακα; Οι απαντήσεις ακολουθούν...

1. Η υπόθεση με το κρέας αλόγου
Το τελευταίο διάστημα από τους ελέγχους που διενεργεί ο ΕΦΕΤ αποσύρονται σχεδόν καθημερινά διάφορα προϊόντα που περιέχουν DNA από κρέας αλόγου χωρίς να το αναγράφουν στη συσκευασία τους. Το διατροφικό σκάνδαλο ξέσπασε στις αρχές Φεβρουαρίου, όταν σε προμαγειρεμένα και κατεψυγμένα φαγητά γνωστής εταιρείας εντοπίστηκε κρέας αλόγου αντί για μοσχαρίσιο. Το σκάνδαλο έχει επεκταθεί σε όλη την Ευρώπη και σε αυτό εμπλέκονται πολλά γνωστά «ονόματα» της αγοράς τροφίμων. Ποιοι είναι όμως οι κίνδυνοι από αυτά τα προϊόντα και τι πρέπει να προσέχουμε;

Υπάρχει κίνδυνος από την κατανάλωση κρέατος αλόγου;
Είναι πολύ πιθανό να αναρωτιέστε γιατί αφού σε πολλές χώρες τρώνε κρέας αλόγου π.χ. στη Γαλλία, τη Γερμανία, ή τη Ρωσία, ξέσπασε τόσος σάλος; Σε γενικές γραμμές δεν υπάρχει κίνδυνος από τον κατανάλωση ίππειου κρέατος, στην περίπτωση όμως που τα ζώα έχουν εκτραφεί σύμφωνα με τους κανονισμούς ασφαλείας τροφίμων. (Σχόλιο τροφής: ΚΑΙ ΜΗ ΧΕΙΡΌΤΕΡΑ!!!!)
Σχετικά όμως με το πρόσφατο διατροφικό σκάνδαλο που ξέσπασε υπάρχουν ανησυχίες για το κατά πόσον το κρέας αυτό ήταν κατάλληλο προς κατανάλωση. Επιπλέον υπάρχει και το γεγονός της παραπλάνησης του καταναλωτή, αφού οι συσκευασίες των τροφίμων που αποσύρθηκαν ανέφεραν ότι πρόκειται για μοσχαρίσιο κρέας.
Αν και είναι υποχρεωτική η αναγραφή της σύνθεσης των προϊόντων στην ετικέτα τους, αυτό δεν συνέβη στην υπόθεση που διερευνάται. Το κρέας αλόγου πιθανότατα χρησιμοποιήθηκε στην περίπτωση αυτή με σκοπό το οικονομικό όφελος των εταιριών, αφού είναι φθηνότερο σε σχέση με το βόειο. Σύμφωνα με τον ΕΦΕΤ από τα μέχρι σήμερα αποτελέσματα των σχετικών ερευνών προκύπτει ότι η παρουσία κρέατος αλόγου σε προϊόντα που περιέχουν βόειο κρέας, οφείλεται σε εσκεμμένη προσθήκη από δόλο (νοθεία).

Στην Ελλάδα σύμφωνα με ΕΦΕΤ, μέχρι τη στιγμή που ολοκληρωνόταν το ρεπορτάζ του Pathfinder, από τα εργαστηριακά αποτελέσματα 21 δείγματα τροφίμων βρέθηκαν θετικά ως προς την παρουσία DNA αλόγου.
Επιπλέον υπάρχουν αμφιβολίες αν τα άλογα από τα οποία προέρχεται το κρέας, είχαν εκτραφεί για κατανάλωση, αλλά και ανησυχία για το ενδεχόμενο τα άλογα να είχαν λάβει αντιβιοτικά ή αντιφλεγμονώδη φάρμακα, όπως η φαινυλοβουταζόνη.

Δείτε: Ξετρυπώστε την «κρυμμένη» αντιβίωση!

Μέχρι στιγμής πάντως στη χώρα μας στα δείγματα που βρέθηκαν θετικά σε DNA αλόγου, εγινε εργαστηριακός έλεγχος για τον προσδιορισμό της ουσίας φαινυλοβουταζόνη και εκδόθηκαν τα πρώτα οκτώ αποτελέσματα από το Γενικό Χημείο του Κράτους που ήταν στο σύνολό τους αρνητικά. Η συγκεκριμένη αντιφλεγμονώδης ουσία έχει ήδη ανιχνευθεί σε χάμπουργκερ στη Βρετανία.
Η φαινυλοβουταζόνη περιέχεται σε φάρμακο για κτηνιατρική χρήση, αν εισέλθει στην τροφική αλυσίδα μπορεί να είναι δυνητικά επικίνδυνη για τον άνθρωπο.

Γίνονται επαρκείς έλεγχοι;
Στο ερώτημα του Pathfinder σχετικά με τους ελέγχους οι αρμόδιοι από τον ΕΦΕΤ μας απάντησαν τα εξής: «Σχετικά με την επάρκεια των ελέγχων το Ευρωπαϊκό Σύστημα Ασφάλειας τροφίμων είναι ένα από τα αυστηρότερα. Επιπλέον για τη χώρα μας αναφέρεται ότι καμιά διατροφική κρίση τις τελευταίες δεκαετίες δεν είχε σημείο αναφοράς στην Ελλάδα. Οι διενεργούμενοι από τον ΕΦΕΤ έλεγχοι στη βάση της αξιολόγησης της επικινδυνότητας θα έλεγε κανείς ότι εξαντλούν τα όρια της αποδοτικότητας και αποτελεσματικότητας. Ενδεικτικά και μόνο αναφέρεται, ότι από το συντονισμένο σε Πανευρωπαϊκό επίπεδο σχέδιο ελέγχων (Σύσταση της Επιτροπής 2013/99/ΕΕ της 19-02-2013) στη χώρα μας αναλογούν 100 εργαστηριακοί έλεγχοι, νούμερο που έχει προ πολλού ξεπεραστεί».

Υπάρχει κίνδυνος για τη δημόσια υγεία;
Από τα μέχρι σήμερα διαθέσιμα στοιχεία σε ευρωπαϊκό επίπεδο δεν προκύπτει θέμα δημόσιας υγείας, όπως μας διαβεβαίωσαν οι αρμόδιοι από τον ΕΦΕΤ. Ωστόσο το σκάνδαλο συνεχίζεται και οι έλεγχοι βρίσκονται σε εξέλιξη, οπότε καλό είναι να μην εφησυχάζουμε.

Πώς θα προφυλαχθείτε:
Όπως μας επισήμαναν από τον ΕΦΕΤ η αγωγή του καταναλωτή οφείλει να ξεκινά από το χώρο του Σχολείου. «Ένας τρόπος άμυνας του καταναλωτή είναι να διαβάζει την επισήμανση του τροφίμου και σε κάθε περίπτωση ο ΕΦΕΤ βρίσκεται στη διάθεση του καταναλωτή για την όποια ενημέρωση», μας ανέφερε ο κ. Κωνσταντίνος Μπαρμπέρης, Προϊστάμενος Δ/νσης II ΕΦΕΤ. (Σχόλιο τροφής: η αγωγή ΟΛΌΚΛΗΡΗ, ΕΊΝΑΙ ΠΡΩΤΊΣΤΩΣ ΘΈΜΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΈΩΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΈΝΕΙΑΣ!! Και ο νοών, νοείτω.) 

Μερικές ακόμη ενέργειες που μπορούν να σας προστατεύσουν είναι οι εξής:

• Παρακολουθείτε τις ανακοινώσεις των αρμόδιων αρχών όπως π.χ. του ΕΦΕΤ ώστε να είστε ενήμεροι για τα προϊόντα που αποσύρονται. 
• Μην καταναλώνετε προϊόντα που έχουν αποσυρθεί και ενημερώνετε τις αρχές, αν διαπιστώσατε ότι υπάρχει κάποιο από αυτά σε ράφι σούπερ μάρκετ. 
• Ίσως θα ήταν καλό να αποφεύγετε τα κατεψυγμένα και τον έτοιμο κιμά όταν παραγγέλνετε ή όταν τρώτε έξω τουλάχιστον αυτή την περίοδο. 
• Προτιμήστε να αγοράζετε κρέας από το χασάπη που εμπιστεύεστε και να ζητάτε συγκεκριμένο είδος κρέατος. 

2. Αφλατοξίνες στο γάλα

Μια ακόμη υπόθεση που προκαλεί ανησυχίες όσον αφορά στην ασφάλεια των τροφίμων που φθάνουν στο ψυγείο μας. Πολύ πρόσφατα δεκάδες εταιρίες παραγωγής γάλακτος σε πέντε βαλκανικές χώρες απέσυραν γάλατα από τα ράφια των σούπερ μάρκετ τους λόγω του κινδύνου να έχουν μολυνθεί με αφλατοξίνες.
Στη χώρα μας πρόσφατα δεσμευτήκαν από ελεγκτές της Περιφερειακής Ενότητας Πειραιά 50 τόνοι ρυζιού που βρέθηκε μολυσμένο, ενώ εντοπίστηκε γάλα με αφλατοξίνη και στην αλβανική αγορά.
Οι αφλατοξίνες είναι ουσίες που βρίσκονται στη φύση, τοξικές και δυνητικά καρκινογόνες, ενώ παράγονται από τους μύκητες (μούχλα). Αναπτύσσονται στα φρούτα, τους ξηρούς καρπούς, τα τυριά και το γάλα. Δεν είναι ορατές με το μάτι ούτε διακρίνονται από τη γεύση των τροφίμων. Εισέρχονται στην τροφική αλυσίδα μέσω των ζωοτροφών.
Η έκθεση μας σε μύκητες μπορεί να προκαλέσει μυκοτοξίκωση μια παθολογική κατάσταση που εκδηλώνεται με συμπτώματα όπως αναπνευστική δυσκολία, βήχα, ναυτία, διάρροια κ.α. Δρουν συνήθως σωρευτικά προκαλώντας καρκίνο του ήπατος αλλά και μεταλλάξεις.
Για κάθε ενδεχόμενο το Pathfinder επικοινώνησε με τους αρμόδιους, οι οποίοι μας ενημέρωσαν για τους τρόπους προστασίας μας.

Πώς θα προφυλαχθείτε:
Υπάρχουν δύο τρόποι προστασίας: Ο πρώτος αφορά τους αυστηρούς ελέγχους από την πλευρά του κράτους στις βιομηχανίες τροφίμων και την διεξαγωγή ελέγχων από την πλευρά των βιομηχανιών σε διάφορα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας του τροφίμου με σκοπό την πρόληψη της μόλυνσης του. Ο δεύτερος τρόπος έχει να κάνει περισσότερο με τον καταναλωτή και αφορά στη σωστή συντήρηση και αποθήκευση του τροφίμου όταν αυτό φτάσει στα χέρια του. Αυτά που λοιπόν περνούν από το χέρι σας για να προστατευτείτε είναι να...

• Ελέγχετε πάντα τις ημερομηνίες λήξης και μην αποθηκεύετε τρόφιμα σε ζεστούς χώρους με αυξημένα επίπεδα υγρασίας. 
• Αν ανακαλύψετε ένα αλλοιωμένο τρόφιμο μην διστάζετε να το καταγγείλετε. 
• Καταναλώνετε γάλα από μεγάλες και γνωστές εταιρίες που -χωρίς να αποτελεί κανόνα- υπάρχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να πληρούν τους κανονισμούς ασφαλείας των τροφίμων. (Κατά την άποψή μας στην τροφή, καταναλώστε μόνο το γάλα που ξέρετε από που προέρχεται)
• Φροντίζετε να ενημερώνεστε. Η ενημέρωση και σε αυτή την περίπτωση μπορεί να είναι σωτήρια 
• Μην αγοράζετε τρόφιμα στην περίπτωση που διαπιστώσετε ότι έχουν μούχλα ή υγρασία. 

3. Διοξίνες

Οι διοξίνες είναι τοξικές οργανικές ενώσεις που παράγονται από διάφορες βιομηχανικές διεργασίες. Είναι άοσμες και άχρωμες, ενώ όταν βρεθούν στον οργανισμό μας παραμένουν για πολλά χρόνια.
Οι διοξίνες περνούν στον ανθρώπινο οργανισμό από τα τρόφιμα και κυρίως το κρέας, τα ψάρια και τα γαλακτοκομικά προϊόντα, ενώ σε μικρότερο ποσοστό από τον αέρα ή το νερό -όταν αυτά είναι μολυσμένα- και από επαγγελματική έκθεση κάποιου σε αυτές.
Οι γυναίκες μπορούν να μεταφέρουν μέρος των διοξινών που βρίσκονται στον οργανισμό τους, στα παιδιά τους μέσω του πλακούντα, αλλά και του θηλασμού. Τα καλά νέα είναι ότι (σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας) τα επίπεδά τους μειώνονται τα τελευταία χρόνια λόγω της επιβολής αυστηρότερης νομοθεσίας στη λειτουργία των βιομηχανιών.
Οι διοξίνες μπορεί να μας προκαλέσουν δερματοπάθειες, ορμονικές διαταραχές, ηπατικές βλάβες και άλλα πολλά σοβαρά προβλήματα υγείας, ενώ θεωρούνται καρκινογόνες.

Πως θα προφυλαχθείτε:

• Η διοξίνη βρίσκεται κυρίως στο λίπος για το λόγο αυτό καλό είναι να αφαιρείτε το εξωτερικό λίπος στο κρέας. Στα γαλακτοκομικά είδη, όπως π.χ. γάλατα, τυριά, γιαούρτι ή κρέμες, ένας τρόπος προστασίας είναι να επιλέγετε προϊόντα χαμηλά σε λιπαρά. 
• Όταν πρόκειται να φάτε ψάρι, ίσως είναι καλύτερα να αποφεύγετε τα ψάρια ιχθυοτροφείου, επειδή στο παρελθόν εντοπίστηκαν διοξίνες στις τροφές που τους δίνουν. 
• Στα φρούτα το ξεφλούδισμα και το καλό πλύσιμο μπορούν να σας παρέχουν προστασία επειδή οι διοξίνες συνήθως βρίσκονται επιφανειακά. 
• Ψήνετε καλά τα τρόφιμα πριν τα καταναλώσετε. Με το καλό ψήσιμο, σύμφωνα με τους ειδικούς, τα επίπεδα διοξινών μειώνονται κατά 50%. 
• Μην καταναλώνετε υπερβολικές ποσότητες από το ίδιο τρόφιμο ή προϊόν. Είναι προτιμότερο να αλλάζετε μάρκες και να φροντίζετε ώστε η διατροφή σας να έχει ποικιλία τροφίμων. Με τον τρόπο αυτό όταν ξεσπάσει κάποιο διατροφικό σκάνδαλο, τουλάχιστον δεν θα έχετε καταναλώσει υπερβολικές ποσότητες από κάποιο μολυσμένο τρόφιμο. 
• Δεν υπάρχει λόγος να αποκλείσετε ομάδες τροφίμων. 

4. Διφαινόλες στα πλαστικά

Η διφαινόλη είναι μια χημική ένωση που χρησιμοποιείται στην παραγωγή ορισμένων πλαστικών (πιάτα, ποτήρια, μπουκάλια, μπιμπερό κτλ). Όταν η συγκεκριμένη ένωση εισέλθει στον οργανισμό, διαταράσσει την ενδοκρινική του ισορροπία (δηλαδή την ισορροπία των ορμονών στο σώμα μας).
Πριν μερικά χρόνια (συγκεκριμένα το 2008) ήρθε στη δημοσιότητα μια έρευνα Βρετανών επιστημόνων, η οποία ενοχοποιούσε τη διφαινόλη για καρδιαγγειακά και διαβήτη, ενώ περίπου την ίδια περίοδο οι ειδικοί ανακοίνωναν ότι κάποια πλαστικά μπιμπερό ίσως να μην είναι ασφαλή για τα μωρά, αφού η συγκεκριμένη ένωση μπορεί να μεταφερθεί στο γάλα από το πλαστικό.

Πώς θα προφυλαχθείτε

• Αγοράζετε πλαστικά που φέρουν την ένδειξη «CE» που σημαίνει ότι είναι εγκεκριμένα από την ευρωπαϊκή ένωση. 
• Αποφύγετε να αποθηκεύετε σε πλαστικά τα τρόφιμα, όσο είναι ακόμη καυτά. 
• Προτιμήστε γυάλινες φιάλες για την αποθήκευση του νερού. 
• Μη ζεσταίνετε φαγητά στο φούρνο μικροκυμάτων μέσα σε πλαστικά τάπερ που δεν είναι κατάλληλα για αυτό το σκοπό. (Σχόλιο τροφής: ίσως και να μην τον χρησιμοποιείτε καν: Φούρνος μικροκυμάτων, ακόμη να τον πετάξετε;
• Να αντικαθιστάτε τα πλαστικά που έχουν φθαρεί (λ.χ. έχουν θαμπώσει ή έχουν γδαρσίματα). 
• Μην χρησιμοποιείτε πολλές φορές πλαστικά (μπουκάλια, ποτήρια κτλ) μιας χρήσης. 

Δείτε ακόμη: Πριν πιεις νερό από πλαστικό μπουκάλι δες το τριγωνικό σύμβολο. Μπορεί να είναι πολύ επικίνδυνο... (Video)
5. Τρόφιμα και φρούτα με φυτοφάρμακα

Μια ακόμη διατροφική απειλή είναι και τα φυτοφάρμακα (εντομοκτόνα, μυκητοκτόνα, ζιζανιοκτόνα). Είναι χημικές ενώσεις που είναι χρήσιμες για την προστασία των καλλιεργειών από τα παράσιτα, τα έντομα, τους μύκητες και τα ζιζάνια.
Τα φυτοφάρμακα περνούν στον ανθρώπινο οργανισμό μέσω της τροφικής αλυσίδας, συσσωρεύονται και δρουν αθροιστικά με δυσμενείς επιπτώσεις στον οργανισμό και κυρίως στο νευρικό μας σύστημα.
Στην Ευρωπαϊκή ένωση πάντως κανένα προϊόν φυτοπροστασίας δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί αν δεν είναι επιστημονικά τεκμηριωμένο ότι δεν προκαλεί δυσμενείς επιπτώσεις στον άνθρωπο και το περιβάλλον.

Ναι, εντάξει, δείτε: Εσείς, πόσο παραθείο φάγατε σήμερα;

Ευτυχώς για κάθε ενδεχόμενο υπάρχουν και κάποια μέτρα που μπορείτε να λάβετε για να εμποδίσετε τα φυτοφάρμακα να φθάσουν στο πιάτο σας.

Πώς θα προφυλαχθείτε:

• Πλένετε πολύ καλά και προσεκτικά τα φρούτα και τα λαχανικά. Το προσεκτικό πλύσιμο αποτελεί τον καλύτερο τρόπο προστασίας από τα φυτοφάρμακα. 
• Χρησιμοποιήστε σαπούνι και έπειτα ξεβγάλετε καλά τα φρούτα και τα λαχανικά που πλύνατε. Καλό είναι να επιμένετε περισσότερο στην περιοχή γύρω από το κοτσάνι, όπου κατακάθεται συνήθως μεγαλύτερη ποσότητα φυτοφαρμάκων. 
• Προτιμήστε να αγοράζετε άγουρα φρούτα και λαχανικά. Ο χρόνος που θα μεσολαβήσει μέχρι να ωριμάσουν θα περιορίσει κάπως την επίδραση των φυτοφαρμάκων. 
• Καλό είναι να αποφεύγετε να τρώτε τα φρούτα με τη φλούδα. 
• Προτιμάτε να καταναλώνετε τα φρούτα στην εποχή τους. Αν και δεν είναι απόλυτο ότι τα εκτός εποχής φρούτα θα έχουν φυτοφάρμακα, εντούτοις το αυξημένο κόστος παραγωγής τους δίνει ένα επιπλέον κίνητρο στον καλλιεργητή να χρησιμοποιήσει φυτοφάρμακα για να τα προστατεύσει. Δείτε: Φρούτα και λαχανικά στην εποχή τους!
• Αν έχετε την οικονομική δυνατότητα μπορείτε να επιλέγετε βιολογικά τρόφιμα. Οι παραγωγοί βιολογικών προϊόντων χρησιμοποιούν συνήθως φυσικές ουσίες για την προστασία της σοδειάς τους. Χωρίς βέβαια να είστε απόλυτα προστατευμένοι, αφού τα φυτοφάρμακα περνούν στον υδροφόρο ορίζοντα, τα βιολογικά αποτελούν μια λύση. Σε κάθε περίπτωση οι ποσότητες φυτοφαρμάκων στα βιολογικά τρόφιμα είναι υπό φυσιολογικές συνθήκες πολύ μικρότερες. 

Δείτε: Μύθοι και αλήθειες για τα βιολογικά προϊόντα!

6. Αντιβιοτικά στο πιάτο μας

Πρόσφατα εντοπίστηκαν παρτίδες κρέατος γαλοπούλας με κατάλοιπα αντιβιοτικών, προερχόμενες από εκτροφείο στη Ρουμανία. Τις παρτίδες εντόπισαν οι αρχές της Γερμανίας και ενημέρωσαν άμεσα τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο εκτροφέας έστειλε το κρέας σε εταιρεία, η οποία με τη σειρά της το πούλησε σε επιχείρηση της Μ. Βρετανίας. Η τελευταία το χρησιμοποίησε για να φτιάξει σνίτσελ, το οποίο πούλησε στη Γερμανία και την Αυστρία.
Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο 2011 στο αμερικανικό επιστημονικό έντυπο «Foodborne Pathogens and Disease» πολλά από τα παραγωγικά ζώα στη χώρα μας λαμβάνουν μεγάλες ποσότητες αντιβιοτικών με αποτέλεσμα πολλά στελέχη μικροβίων να έχουν γίνει ανθεκτικά στα συγκεκριμένα φάρμακα.
Γιατί όμως οι κτηνοτρόφοι κάποιες φορές δίνουν πολλά αντιβιοτικά στα ζώα; Όχι πάντα επειδή αυτά είναι άρρωστα, αλλά γιατί οι συγκεκριμένες ουσίες τα παχαίνουν και έτσι ανεβάζουν την τελική τιμή τους στην αγορά. Η τακτική αυτή απαγορεύεται αλλά βέβαια δεν μπορούμε πάντα να είμαστε σίγουροι για το κατά πόσον αυτό τηρείται.

Δείτε: Τρώμε κρέας «ντοπαρισμένο» με Αντιβιοτικά - (Έρευνα Πανεπιστημίου Ιωαννίνων)

Ο κίνδυνος για την υγεία μας δεν προέρχεται τόσο από τα αντιβιοτικά που καταλήγουν στον οργανισμό μας, αλλά από τα μικρόβια στο σώμα των ζώων αρχίζουν να γίνονται ανθεκτικά στην αντιβίωση με αποτέλεσμα να ισχυροποιούνται και να μην καταπολεμούνται εύκολα με κάποιο από τα γνωστά αντιβιοτικά.
Ο κίνδυνος, σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι να προσβληθεί ο καταναλωτής από κάποιο παθογόνο μικροοργανισμό (π.χ. σταφυλόκοκκο, εντεροβακτηρίδιο, σαλμονέλα κτλ).
Στην περίπτωση αυτή θα είναι δύσκολο να αντιμετωπιστεί η μόλυνση με κάποιο αντιβιοτικό, επειδή τα στελέχη των βακτηρίων θα είναι ιδιαίτερα ανθεκτικά στην αντιβίωση.

Πώς θα προφυλαχθείτε:

• Προτιμήστε τα βιολογικά τρόφιμα αν έχετε τη δυνατότητα. Σε κάθε περίπτωση οι ποσότητες αντιβιοτικών (αλλά και φυτοφαρμάκων) στα βιολογικά τρόφιμα είναι υπό φυσιολογικές συνθήκες πολύ μικρότερες. 
• Για να αποφύγετε τα ανθεκτικά μικρόβια λόγω αντιβιοτικών προτού μαγειρέψετε το κρέας φροντίστε να μην έρχεται σε επαφή με άλλα τρόφιμα που θα καταναλώσετε ωμά. 
• Σαπουνίζετε με χλιαρό νερό τις επιφάνειες αλλά και τα σκεύη με τα οποία ήρθε σε επαφή το κρέας 
• Μαγειρέψτε πολύ καλά το κρέας πριν το καταναλώσετε. 

Γενικές και χρήσιμες συμβουλές για έξυπνους καταναλωτές

• Αποφεύγετε την υπερκατανάλωση ενός συγκεκριμένου προϊόντος και μην καταναλώνετε το ίδιο τρόφιμο σε καθημερινή βάση (π.χ. αποφεύγετε να τρώτε κάθε μέρα κρέας). 
• Περιορίστε την υπερβολική κατανάλωση επεξεργασμένων τροφίμων 
• Στα φρούτα και τα λαχανικά αποφεύγετε όσα γυαλίζουν αφύσικα ή έχουν υπερβολικό μέγεθος. 
• Ακολουθήστε μια ισορροπημένη διατροφή, κατά προτίμηση μεσογειακή. 
• Περιορίστε το πρόχειρο φαγητό. 

Τι να προσέχω όταν επιλέγω ελληνικά προϊόντα;
Αρκετά προϊόντα, αναφέρουν στη συσκευασία τους πως είναι ελληνικά, όμως με μια πιο προσεκτική ματιά, όπως διαπίστωσε το ΙΝΚΑ γράφουν ότι συσκευάζονται ή παρασκευάζονται από ελληνική εταιρεία, ενώ δεν αναγράφεται η χώρα προέλευσης - παραγωγής.
Η Γενική Συνομοσπονδία Καταναλωτών Ελλάδος - ΙΝΚΑ και υπενθυμίζει ότι ο νόμος ορίζει πως αν ένα προϊόν είναι από χώρα της ΕΕ, μπορεί να αναγράφει την ένδειξη "Προϊόν ΕΕ", σε διαφορετική περίπτωση, αν δηλαδή προέρχεται από χώρα εκτός ΕΕ, να αναγράφει τη χώρα από την οποία προέρχεται.
Το ΙΝΚΑ προειδοποιεί τους καταναλωτές να είναι προσεκτικοί στις επιλογές τους, στην προσπάθεια τους να υποστηρίξουν προϊόντα που παράγονται στη χώρα μας.
Σε κάθε περίπτωση οι πολίτες μπορούν να ενημερώνονται συνεχώς από τους δικτυακούς τόπους:

-Γενική Συνομοσπονδία Καταναλωτών Ελλάδος (ΙΝΚΑ)

-Ενιαίαος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ)

Ευχαριστούμε για τη συνεργασία τον κ. Κωνσταντίνο Μπαρμπέρη, Προϊστάμενο Δ/νσης II ΕΦΕΤ και τον κ. Κωνσταντίνο Σταματίου από τη Διευθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής της Περιφέρειας Αττικής
Μάνος Σιγανός
Πηγή: news.pathfinder.gr

Το είδα: www.awakengr.com

Ο "Εχθρός" το Μικρόβιον Ενίκησεν!

Ο "Εχθρός" το Μικρόβιον Ενίκησεν!

Διαβάζοντας στην είδηση "μικρόβιο εναντίον μικροβίου"(1) ότι ερευνητές στη Σιγκαπούρη (2) δημιούργησαν ένα αβλαβές στέλεχος μικροβίου, με σκοπό να καταπολεμήσουν ένα κοινό βλαβερό (παθογόνο) μικρόβιο, που έχει αναπτύξει ανθεκτικότητα στα φάρμακα και το οποίο εξαπλώνεται στα νοσοκομεία και είναι θανατηφόρο για τους ασθενείς με αδύναμο ανοσοποιητικό σύστημα, συνειδητοποίησα το πόσο μεγάλη απάτη είναι η καταπολέμηση όλων χωρίς εξαίρεση των μικροβίων καθολικά και χωρίς αρχές. Η ίδια η φαρμακοβιομηχανία, που χρηματοδοτεί αυτές τις έρευνες των μεταλλαγμένων μικροβίων, παραδέχεται την ήτα της στο πεδίο των φαρμάκων.

Μπορούμε να δώσουμε ένα δίκιο στον παγκοσμιοποιημένο διατροφικό κώδικα, μιά και εξυπηρετεί παγκόσμιες εταιρίες σε παγκόσμιες συναλλαγές. Τα εμπορεύματα μεταφέρονται σε μεγάλες αποστάσεις κι έτσι δημιουργούνται όλες οι προϋποθέσεις ανάπτυξης των μικροβίων. Τα αγαθά παράγονται μαζικά σε μεγάλες ποσότητες κι αυτό δημιουργεί τις προϋποθέσεις ανάπτυξης των μικροβίων. Μα ακριβώς αυτά τα δύο είναι η παγκοσμιοποίηση του εμπορίου. Η καταπολέμηση αυτών των μικροβίων γίνεται με τα τοξικά συντηρητικά, την ακτινοβόληση και άλλες ρυπογόνους μεθόδους. Η ρίζα του προβλήματος είναι το παγκόσμιο εμπόριο. 

Μας χρειάζεται;

Κι έρχεται τώρα το άλλο σκέλος του παγκοσμιοποιημένου διατροφικού κώδικα, η φαρμακοβιομηχανία, ισχυριζόμενη ότι θα καταπολεμήσει με χημικά σκευάσματα τα μικρόβια. Και απέτυχε! Έβγαζε το ένα μετά το άλλο τα αντιβιοτικά και τα φυτοφάρμακα και τα μικρόβια αλλάζανε, αντισκεκόμενα στο θάνατο. Έτσι σήμερα έχουν δημιουργηθεί στελέχη μικροβίων, που δεν τα πιάνει αντιβιοτικό! 

Αυτή δε η πολιτική έχει σπείρει εκατομμύρια αρρώστιες και καρκίνους στους πληθυσμούς, που κατανάλωναν τα τρόφιμα με φυτοφάρμακα και συντηρητικά. Ταυτόχρονα αυτοί οι κερδοσκόποι, άρπαξαν τρισεκατομμύρια από την κατανάλωση φαρμάκων αντιμετώπισης των ασθενειών, που τα φυτοφάρμακα και τα συντηρητικά δημιούργησαν.

Αυτό τους άρεσε πολύ. «Να σε κάψω Γιάννη μ’ να σ’ αλείψω λάδι...» λέει η παροιμία των προγόνων μας. Κι αυτό κάνανε για να δικαιολογήσουν αυτές τους τις πολιτικές και κυρίως για να αισχροκερδίσουν στις πλάτες μας. Δημιούργησαν μέσω των Μέσων Μαζικής κατ’ ευφημισμόν Ενημέρωσης (ΜΜΕ) υστερία ενάντια στα μικρόβια. Τι να πρωτοθυμηθούμε:

- Τα τοξικά “Ε” των τροφών και των προϊόντων δέρματος;
- Το χλώριο και τα άλλα χημικά στο πόσιμο νερό;
- Τα τρισεκατομμύρια των άχρηστων αντιβιοτικών;
- Το καταστροφικό στοματικό διάλυμα;
- Τις μη αναγκαίες εγχειρήσεις αμυγδαλών, σκωληκοειδίτιδας, καισαρικών τομών κ.λπ.

Αρκετά τα έχουμε δει αναλυτικά: Χημικα Συντηρητικα - Parabens και καλλυντικά.
Επικίνδυνα συνθετικά χημικά συστατικά στα καλλυντικά. Αναγνωρίστε τα!

Το Φθόριο και οι επιπτώσεις στην υγεία μας. Μέρος 1ο. (Βίντεο)

Φθόριο: δηλητήριο στην οδοντόπαστα & το νερό. Μέρος 2ο.

Τα αντιβιοτικά δεν είναι σε θέση πλέον να αντιμετωπίσουν τις ασθένειες.

Η χημεία στο πιάτο μας.

Με τι, δηλητήρια, πλένουμε τα δόντια μας;

Μια ολόκληρη εκστρατεία αισχροκέρδειας απέναντι στον ανθρώπινο φόβο. Όλα αυτά σκοτώνουν ή παρεμποδίζουν την ανάπτυξη των μικροβίων καθολικά και χωρίς αρχές και γι αυτό σκοτώνουν και τον άνθρωπο. Οι παγκόσμιες εταιρίες υπολόγιζαν όμως χωρίς τον ξενοδόχο. Κομπάζανε φωνάζοντας νικήσαμε... Αλλά να που ένα μικρό μικρόβιο επέζησε κι έκανε αμυντικό σύστημα, που να μην το πιάνει κανένα φάρμακο!
Δεν εννοούμε βέβαια τον συνεχόμενο πόλεμο του ανθρώπου ενάντια στα παθογόνα μικρόβια([3]). Αλλά... «οι ερευνητές στη Σιγκαπούρη(1) χρησιμοποίησαν ένα στέλεχος του μικροβίου E.coli το οποίο βρίσκεται φυσιολογικά στο ανθρώπινο έντερο ενάντια στο μικρόβιο aeruginosa (...)». Κι αυτοί βέβαια μέσα στα πλαίσια της κερδοσκοπικής φαρμακοβιομηχανίας. Το ότι όμως οι ερευνητές «πέταξαν» τα συμβατικά φάρμακα και στράφηκαν σ’ αυτά που η ανθρώπινη παράδοση λέει, αυτά που όλοι οι εναλλακτικοί γιατροί χρησιμοποιούν, είναι μία μεγάλη απόδειξη της αποτυχίας του δόγματος ότι «όλα τα μικρόβια είναι βλαβερά και πρέπει να τα σκοτώσουμε». Δέχτηκαν πλέον επίσημα ότι υπάρχουν αβλαβή και βλαβερά μικρόβια για τον άνθρωπο και μπορούμε ενισχύοντας τα αβλαβή να πολεμήσουμε τα βλαβερά (παθογόνα). Όπως έκαναν οι πρόγονοί μας εδώ και δεκάδες χιλιάδες χρόνια. Όπως κάνουν σήμερα πολλοί εναλλακτικοί γιατροί, αγρότες και παραγωγοί τροφών, που σέβονται τον εαυτό τους πρώτα και τον καταναλωτή στην συνέχεια.

Όμως υπάρχουν ακόμη παγκόσμιες εταιρίες, συνδεδεμένες κυρίως με την φαρμακοβιομηχανία, που κερδοσκοπώντας παραπλανούν τον καταναλωτή, ταυτίζοντας την λέξη μικρόβιο μόνο με τα βλαβερά παθογόνα μικρόβια, που δημιουργούν τις αρρώστιες. Για να υποστηρίξουν προϊόντα, που αδυνατούν να εξασφαλίσουν 100% προφύλαξη από τα παθογόνα μικρόβια και που αυτά τα προϊόντα εξοντώνουν και τους συμμάχους μας τα αβλαβή μικρόβια, ονομάζουν ψευδώς «τους επιβλαβείς μικροοργανισμούς "μικρόβια"»([4]). Εξοντώνοντας όμως “μικρόβια”, όπως ισχυρίζονται, εξοντώνουν κυρίως τα αβλαβή ωφέλιμα για τον άνθρωπο μικρόβια και αφήνουν το δέρμα μας χωρίς καμία προφύλαξη απέναντι στα παθογόνα βλαβερά μικρόβια, που έχουν ήδη τα περισσότερα αντοχή στα φάρμακα. Η κερδοσκοπία είναι μεγάλων διαστάσεων, γιατί σε συνεργασία κυρίως με τα ΜΜΕ, με παραπλανητικές διαφημίσεις και με προώθηση της νομενκλατούρας, που λυμαίνεται την δημόσια υγεία, έχουν εισχωρήσει σχεδόν σε όλα τα νοσοκομεία, τις μεγάλες εταιρίες και σε πάμπολλα σπίτια καταναλωτών.

Τα αβλαβή μικρόβια, οι σύμμαχοι του ανθρώπου, έχουν συνηθίσει το αλκαλικό σαπούνι και πολλά από αυτά παραμένουν στο δέρμα μας μετά από το πλύσιμο, δίνοντας αυτά την πρώτη μάχη με τα βλαβερά. Ήδη εναλλακτικοί ερευνητές έχουν μελετήσει και παράγουν στην πράξη τα αβλαβή μικρόβια, ονομάζοντάς τα «ενεργούς μικροοργανισμούς». Τα παράγουν από γιαούρτι, από μαγιά και με την φωτοσύνθεση.

Πριν όμως ασχοληθούμε με τα αβλαβή μικρόβια, η πίεση από τα γεγονότα και τους καταναλωτές ενεργούς πολίτες ήταν μεγάλη στις παγκόσμιες εταιρίες διατροφής. Η μεγάλη βιομηχανία, μη έχοντας πλέον εμπιστοσύνη ότι τα φάρμακα είναι 100% αποτελεσματικά και για να αποφύγει θανάτους καταναλωτών από παθογόνα μικρόβια, αναγράφει στα επεξεργασμένα της τρόφιμα ότι πρέπει να τα μαγειρεύεις πολύ καλά ώστε, συμπληρώνουμε εμείς, να σκοτώσεις τα βλαβερά παθογόνα μικρόβια που έχουν παραμείνει στα τρόφιμα. Να τι αναγράφουν στην συσκευασία οι εταιρίες για να προφυλαχτούν από τις επιπτώσεις: «να καταναλώνεται μόνο καλά ψημένο χωρίς την προσθήκη ενισχυτικών γεύσης»([5]). Και όντως σ’ αυτά τα σουτζουκάκια(εικόνα) ο ΕΦΕΤ βρήκε μικρόβια και μάλιστα παθογόνα([6]).

Σύμφωνα με τον ανεξάρτητο ερευνητή καθηγητή Τζερόεν Ράες του πανεπιστημίου Vrije των Βρυξελλών: «Οι άνθρωποι είναι μια αποικία μικροβίων, που περπατάει!»([7]). Βέβαια ο καθηγητής δεν ορίζει τον άνθρωπο, αλλά δίνει την οπτική γωνία για να δούμε την χρησιμότητα των μικροβίων. Και όντως έτσι είναι.

Τί είναι όμως μικρόβιο;
Από την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια Βικιπαίδεια μικρόβια νοούνται εκείνοι οι μικροοργανισμοί από τους οποίους οι περισσότεροι είναι μονοκύτταροι, αόρατοι με γυμνό οφθαλμό και ορατοί μόνον με μικροσκόπιο. Συμβατικά οι μικροοργανισμοί διαιρούνται σε πέντε ομάδες: μύκητες, μικροφύκη, πρωτόζωα, βακτήρια και ιοί([8]). Τις τελευταίες δεκαετίες μεθοδευμένα και οργανωμένα από τον παγκοσμιοποιημένο διατροφικό κώδικα, μέσω τον ΜΜΕ, οι μικροοργανισμοί αυτοί θεωρούνται βασικοί εχθροί του ανθρώπου, από την συντριπτική πλειοψηφία των καταναλωτών.

Είναι όμως έτσι;
Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι επιστήμονες αναλύουν τις θετικές επιδράσεις των ωφέλιμων μικροβίων στον άνθρωπο. Σ’ ένα άρθρο του 2007 με την επιμέλεια του Ελληνικού Ιδρύματος Γαστρεντερολογίας/Διατροφής([9]) αναφέρεται: «Τα προβιοτικά ορίζονται ως τα ζωντανά μικροβιακά συστατικά τροφίμων που έχουν ευεργετική επίδραση στην υγεία, βελτιώνοντας τη μικροβιακή ισορροπία του εντέρου» και πιό πριν «Ο όρος προβιοτικά (probiotic) προέρχεται από τις λέξεις “pro”, που σημαίνει “για”, και “biotic”, που σημαίνει “βίος – ζωή”. Επομένως, θα μπορούσαμε να πούμε ότι τα προβιοτικά δρουν “για τη ζωή”. Η θεωρία των προβιοτικών προτάθηκε αρχικά από τον Metchnikoff το 1908, ο οποίος προσπαθούσε να ανακαλύψει τους λόγους για τους οποίους οι βοσκοί στη Βουλγαρία παρουσίαζαν καλή υγεία και μακροζωία. Τα αποτελέσματα της έρευνάς του έδειξαν ότι τα άτομα αυτά κατανάλωναν συστηματικά γαλακτοκομικά προϊόντα με ζωντανές καλλιέργειες μη παθογόνων μικροοργανισμών”.(Οι τονισμοί δικοί μου).

Και μην μας ξενίσει ότι είμαστε μια «αποικία βακτηρίων», αφού υπάρχουν περί τις 100 φορές περισσότερα μικροβιακά γονίδια παρά ανθρώπινα γονίδια εντός μας. «Διαθέτουμε επίσης 10 φορές περισσότερα βακτηριακά κύτταρα παρά ανθρώπινα κύτταρα»! Αναφέρει νέα διεθνής μελέτη, η οποία δημοσιεύτηκε στην επιστημονική επιθεώρηση «Nature» την Άνοιξη του 2010([10]). Και συνεχίζει: «Το ανθρώπινο έντερο αποτελεί “κατοικία” περισσότερων από 1.000 διαφορετικών βακτηρίων, τα οποία είναι άκρως σημαντικά τόσο για την υγεία του οργανισμού μας όσο και για διαφορετικές ασθένειες που τον “πλήττουν”, όπως η παχυσαρκία και ο διαβήτης.»

Τώρα μάλιστα! Αυτά τα μικρόβια που έχουμε μέσα μας, μας προστατεύουν και μας βοηθάνε ενάντια στις ασθένειες! Αυτό ήταν η χαριστική βολή για την προπαγάνδα του παγκοσμιοποιημένου διατροφικού κώδικα. Αλλά πως να φτάσει στον καταναλωτή αυτή η πληροφορία; Γράφτηκε στα ψιλά και με επιστημονική ορολογία χωρίς καμιά διαφήμιση και αναφορά. Σκεπάστηκε! Δεν συμφέρει να μαθευτεί, γιατί αν προσθέσουμε ότι δισεκατομμύρια ωφέλιμα μικρόβια βρίσκονται στο σάλιο στο στόμα μας, τότε θα πάψουν ν’ αγοράζονται όλα τα μοντέρνα προϊόντα δήθεν προφύλαξης του δέρματος και του στόματος. Θα πάψουν ν’ αγοράζονται δισεκατομμύρια άχρηστα φάρμακα, που εξοντώνουν τα πολύτιμα ωφέλιμα μικρόβιά μας. Θα πάψουν ν’ αγοράζονται οι συμβατικές οδοντόκρεμες και τα στοματικά διαλύματα, που είναι φαρμακευτικά προϊόντα ενάντια στα μικρόβια.

Δείτε: Σάλιο, το θαυματουργό υγρό του σώματος! 

Και η μελέτη(10) συνεχίζει: «Η χλωρίδα του εντέρου είναι πολύ σημαντική για την υγεία μας, αφού συμβιώνουμε με αυτά τα μικρόβια», σημείωσε ο καθηγητής Ράες και προσέθεσε: «Τα βακτήρια βοηθούν στην πέψη των τροφών, παρέχουν βιταμίνες, μας προστατεύουν από παθογόνα στοιχεία, που απειλούν τον οργανισμό μας. Εάν υπάρχει πρόβλημα στη χλωρίδα του εντέρου, τότε οι άνθρωποι μπορούν να εμφανίσουν πολλές και διαφορετικές ασθένειες, όπως καρκίνο, νόσο του Crohn ή ελκώδη κολίτιδα, ενώ σύνδεση έχει προκύψει ακόμη και με την παχυσαρκία» (Οι τονισμοί δικοί μου).

Έχουμε δει πως ολόκληρη η υγιεία μας, εξαρτάται από αυτήν του εντέρου:
Όλες οι ασθένειες προέρχονται από το έντερο. Ιπποκράτης (460-370 π.κ.χ.)

Έντερο: ο "βασιλιάς" των οργάνων!

Να λοιπόν και μια επίσημη μελέτη του συστήματος, που αναδεικνύει ότι τα μικρόβια (βακτήρια) παράγουν βιταμίνες(!) και προστατεύουν από τον καρκίνο(!). Δείτε τι γράφει η ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια: «Πηγές βιταμίνης Κ για τον ανθρώπινο οργανισμό είναι τα φύλλα των φυτών και η μικροβιακή χλωρίδα του εντέρου, που συνθέτει σε ικανοποιητικές ποσότητες τη βιταμίνη αυτή.»([11]) Και πιό πάνω για την Βιταμίνη Β12: «Για την απορρόφησή της από το πεπτικό σύστημα είναι απαραίτητη η παρουσία ενός άλλου παράγοντα, του ενδογενούς παράγοντα. Όταν λείπει αυτός, η βιταμίνη Β12 δεν απορροφάται και έτσι εξηγείται η εμφάνιση της κακοήθους αναιμίας. Η Β12 δεν είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη στη φύση και πηγές της είναι το συκώτι διαφόρων ζώων και οι καλλιέργειες διαφόρων μικροοργανισμών». 

Δηλαδή η βιταμίνη Β12 απορροφάται αν το έντερο έχει ωφέλιμα μικρόβια και παράγεται από αυτά!

Και μην ξεχνάμε ότι όπως επιβεβαίωσε η μελέτη «τα βακτήρια βοηθούν στην πέψη των τροφών». Τι άλλο θέλουμε για να καταλάβουμε πόσο σημαντικά είναι για την ζωή μας; Γι’ αυτό η φύση προίκισε τον άνθρωπο με αποθήκες ωφέλιμων μικροβίων (βακτηρίων). Την μεγαλύτερη εξ αυτών ακόμα κυνηγάει μετά μανίας η φαρμακοβιομηχανία και οι συμβεβλημένοι γιατροί της. 

Ποιά άραγε είναι αυτή η αποθήκη;
«Η χρησιμότητα της σκωληκοειδούς απόφυσης μελετήθηκε από ερευνητές του πανεπιστημίου Ντιουκ των ΗΠΑ, οι οποίοι υποστηρίζουν σε άρθρο, που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση The Journal of Theoretical Biology, ότι η απόφυση αποτελεί ένα καταφύγιο για τα ωφέλιμα βακτήρια του εντέρου, που βοηθούν στην πέψη και αποτελούν ασπίδα προστασίας κατά των παθογόνων μικροοργανισμών»([12]). Και συνεχίζει: «Όπως λένε οι ερευνητές, στην περίπτωση διάρροιας οι χρήσιμοι μικροοργανισμοί οχυρώνονται στην απόφυση, ώστε να μην καταστραφούν από τους παράγοντες που προκάλεσαν τη λοίμωξη. Όταν περάσει ο κίνδυνος εγκαθίστανται εκ νέου στα έντερα».

«Παλαιότερα, η σκωληκοειδής απόφυση θεωρούνταν ένα περιττό κατάλοιπο της ανθρώπινης εξέλιξης. Νεότερες έρευνες δείχνουν, ωστόσο, ότι παίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του ανοσοποιητικού συστήματος του εμβρύου. Λειτουργεί περίπου σαν “πεδίο ασκήσεων”, όπου λευκά αιμοσφαίρια και άλλα κύτταρα εκτίθενται στα αντιγόνα των βακτηρίων του εντερικού συστήματος. Έτσι, το ανοσοποιητικό σύστημα μαθαίνει να ξεχωρίζει “φίλους και εχθρούς”, ώστε να μην επιτίθεται σε χρήσιμα βακτήρια.»([13])
Κι αφού τα λένε αυτά τα πολύ σωστά λόγια, τα πλήρως ελεγχόμενα ΜΜΕ συμπληρώνουν για να αποπροσανατολίσουν τους καταναλωτές:
«Στους ενήλικες, το ανοσοποιητικό έχει πλέον «εκπαιδευτεί», γι’ αυτό και η σκωληκοειδής απόφυση μπορεί να αφαιρεθεί χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα»(13)

«Θα πρέπει, άραγε, αυτό το μικρό τμήμα του εντέρου να αφαιρείται; Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι στον ανεπτυγμένο κόσμο με τις σύγχρονες ιατρικές πρακτικές και τα πλήρη συστήματα υγιεινής, η διατήρηση ενός “καταφυγίου” ωφέλιμων βακτηρίων δεν έχει και τόση σημασία»(12).

Να πως η προπαγάνδα του παγκοσμιοποιημένου διατροφικού κώδικα, σταματάει τις σκέψεις, που δημιουργούνται μαθαίνοντας τα ευρήματα των ανεξάρτητων ερευνών, ώστε να μην πληγούν τα συμφέροντα των παγκόσμιων εμπορικών και φαρμακευτικών εταιριών.

Αλλά οι σκεπτόμενοι πολίτες καταναλωτές δεν τρώνε κουτόχορτο, ούτε κάθονται με τις ώρες στους καναπέδες βλέποντας τηλεόραση για να αποβλακωθούν. Δεν ακούν τις Κασσάνδρες της παγκοσμιοποίησης και προφυλάσσουν τα δικά τους ωφέλιμα μικρόβια σαν κόρη οφθαλμού.

Όπως είπαμε προηγούμενα ανεξάρτητοι από την φαρμακοβιομηχανία ερευνητές δημιούργησαν σε χρήσιμο σκεύασμα τους ενεργούς μικροοργανισμούς (ΕΜ), δηλαδή τα ωφέλιμα για τον άνθρωπο μικρόβια. Οι ΕΜ είναι μείγμα διαφόρων ωφέλιμων μικροβίων, που υπάρχουν ελεύθερα στη φύση και χρησιμοποιούνται εδώ και χιλιάδες χρόνια μεμονωμένα στα τρόφιμά μας, όπως π.χ. στο ψωμί, γιαούρτι, κρασί κτλ. Αποτελούνται από μικροοργανισμούς των κάτωθι τριών ειδών:

Βακτήρια μαγιάς, βακτήρια γαλακτικού οξέος και βακτήρια φωτοσύνθεσης. Όταν αυτοί οι ενεργοί μικροοργανισμοί έρθουν σε επαφή με οργανικό υλικό, αποβάλλουν ωφέλιμες ουσίες, όπως βιταμίνες, οργανικά οξέα, ορυκτές χηλικές ενώσεις και αντιοξειδωτικά.
Τα βακτήρια της μαγιάς προκαλούν ζύμωση οργανικών υλικών και παράγουν βιταμίνες και αμινοξέα. Η μαγιά χρησιμοποιείται για την παρασκευή ψωμιού, οίνου, ζύθου κ.λπ.

Τα βακτήρια του γαλακτικού οξέος προκαλούν ζύμωση οργανικής ύλης και παράγουν οργανικά οξέα, τα οποία αναστέλλουν την ανάπτυξη βλαβερών (παθογόνων) ιών. Χρησιμοποιούνται παραδοσιακά για την παραγωγή γιαουρτιού και συντηρημένων λαχανικών (τουρσί, ξινό λάχανο) κ.λπ.

Τα βακτήρια της φωτοσύνθεσης αποτελούν τους παράγοντες κλειδί στους ΕΜ, βοηθώντας στη διατήρηση της ισορροπίας με άλλους χρήσιμους μικροοργανισμούς και επιτρέποντας σε όλους να υπάρχουν από κοινού και να συνεργάζονται. Το ιδιαίτερο σε αυτή την ανακάλυψη είναι ότι ενώ οι ίδιοι οι μικροοργανισμοί υπάρχουν μεμονωμένοι στη φύση, στο μείγμα ΕΜ ([14]) είναι συγκεντρωμένοι μαζί και η δράση τους να είναι εκατοντάδες φορές πιο ισχυρή απέναντι στα βλαβερά μικρόβια. Έχουν εφαρμοστεί στην αγροτική οικονομία με πολύ καλά αποτελέσματα.

Κι όμως, παρά του ότι οι αντιλήψεις περί μικροβίων άλλαξαν άρδην τις τελευταίες δεκαετίες, επιβεβαιώθηκαν πολλαπλά οι παραδοσιακές αντιλήψεις, οι κυβερνήσεις και κυρίως ο παγκοσμιοποιημένος διατροφικός κώδικας έχει μείνει στα βλαβερά μικρόβια, αναγνωρίζοντας μόνο κατ’ όνομα την ύπαρξη των ωφέλιμων. Έρχονται τώρα οι ΕΜ και πάρα πολλοί ανεξάρτητοι μελετητές και μας μιλούν για τριών ειδών μικρόβια. 

Τα ωφέλιμα, τα βλαβερά και τα ουδέτερα([15]). Όταν τα ωφέλιμα υπερτερούν τα ουδέτερα πάνε μαζί τους και αντίστροφα. Γι αυτό λοιπόν η αντιμετώπιση των βλαβερών, γίνεται με την ενδυνάμωση των ωφέλιμων.
Τα επεξεργασμένα τρόφιμα, που περιέχουν εκτός από τοξικά συντηρητικά και πολλά χημικά γευστικά, ώστε ν’ αρέσουν, είναι επικίνδυνα από πολλές πλευρές για την ανθρώπινη υγεία. Η χρήση των χημικών δημιουργεί και ανθεκτικά βλαβερά μικρόβια επικίνδυνα για τον άνθρωπο και ταυτόχρονα σκοτώνει τα ωφέλιμα μικρόβια του στόματος και του πεπτικού συστήματος (όταν φαγωθούν οι τροφές). Αυτό δεν το αγγίζει καθόλου ο παγκοσμιοποιημένος διατροφικός κώδικας.

Αν δείτε τα μαθήματα, που έχουν ετοιμάσει για τα σχολεία θα σας σηκωθεί η τρίχα. Ρωτάει, ποια τρόφιμα περιέχουν βλαβερά βακτήρια κι έχει 6 τρόφιμα, που 4 περιέχουν ωφέλιμα και τα 2 βλαβερά. Στα 2 βλαβερά έχει ένα αλλαντικό, που περιέχει τρισεκατομμύρια e-coli, λόγω της ενσωμάτωσης στην πάστα των εντέρων, του αίματος, των οστών, των κοπράνων κ.λπ. Περιέχει ταυτόχρονα και τεράστια ποσότητα συντηρητικών για να καταστείλουν το μικροβιακό φορτίο. Δείτε την απάντηση που δίνει η ΕΕ: 

«Ωμά Λουκάνικα: Βλαβεροί μικροοργανισμοί, το ωμό κρέας μπορεί να περιέχει τα βακτήρια σαλμονέλλα, κολοβακτηρίδιο ή καμπυλοβακτηρίδιο. Τα βακτήρια αυτά μπορούν να προκαλέσουν τροφική δηλητηρίαση στους ανθρώπους»([16]). Για την τεράστια ποσότητα των συντηρητικών καμία αναφορά. Και μεις ρωτάμε. Μαγειρεύεις το λουκάνικο και σκοτώνεις όλους τους μικροοργανισμούς. Τα συντηρητικά όμως στην πλειοψηφία τους παραμένουν. Τρώγοντας το λουκάνικο τα συντηρητικά σκοτώνουν τα δικά σου τα ωφέλιμα μικρόβια αρχίζοντας από το στόμα και συνεχίζουν ακάθεκτα σε όλο το πεπτικό σύστημα. Έτσι το στόμα σου μένει ακάλυπτο και εύκολα βλαβερά μικρόβια μπαίνουν και δημιουργούν ουλίτιδες κ.λπ. Αυτό γιατί το αποκρύπτουν εσκεμμένα; Μα γιατί η φαρμακοβιομηχανία θα κερδίσει πολλές φορές. Μία από τα συντηρητικά και πολλές φορές από τις αρρώστιες που τα συντηρητικά θα φέρουν στον ανθρώπινο οργανισμό.

Η μοναδική διέξοδος από το διατροφικό μεσαίωνα, που μας επέβαλαν οι κερδοσκόποι μέσα από τον παγκοσμιοποιημένο διατροφικό κώδικα είναι ο προσανατολισμός μας στα φρέσκα και ποιοτικά προϊόντα των τοπικών αγορών. Σημαντικό επίσης είναι η άμεση επαφή καταναλωτή παραγωγού και κυρίως η ιδιοπαραγωγή όσης τροφής μπορούμε. Ο ενεργός πολίτης πρέπει να γνωρίζει τον παραγωγό και να έχει πλήρη εικόνα του. Έτσι θα παίρνει πάντα φρέσκιες πρώτες ύλες και τρόφιμα πρώτης ποιότητας επιλέγοντας παραγωγές φυσικές είτε βιολογικές χωρίς τοξικά χημικά πρόσθετα.

Γιωργάκης Κωστής 25-8-2011

[1] Βακτήριο Εναντίον... Μικροβίου! http://www.enet.gr/?i=news.el.ygeia&id=301978, Τρίτη 16 Αυγούστου 2011.
[2] Σχολής Χημικής και Βιοϊατρικής Μηχανικής του Πανεπιστημίου της Νανγιάνγκ
[3] Τα «κακά» μικρόβια είναι οι παθογόνοι μικροοργανισμοί. Χρησιμοποιούμε σε όλο το κείμενο την έννοια μικρόβιο πολύ απλοϊκά για να γίνει κατανοητό το τι θέλουμε να πούμε.
[4] DETTOL: http://www.dettol.gr/my-family-germs.php
[5] http://www.biozo.gr/metagnosi/files/Soutzoukakia_coli-128.jpg
[6] Ανάκληση Προϊόντων LIDL από τον ΕΦΕΤ: http://www.biozo.gr/node/520
[7] http://topikopoiisi.blogspot.com/2010/04/blog-post_6995.html, 23 Απριλίου 2010
[8]http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CE%B9%CE%BA%CF%81%CE%BF%CE%BF%CF%81%...
[9] Της κας ΕΥΑΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑΚΗ, διαιτολόγου, διατροφολόγου, επιστημονικής συνεργάτιδας του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου.http://archive.enet.gr/online/online_text/c=112,dt=24.04.2007,id=83197012
[10] http://www.tovima.gr/science/article/?aid=318515
[11]http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%92%CE%B9%CF%84%CE%B1%CE%BC%CE%AF%CE%BD%...
[12] http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_world_11_18/06/2008_274282
[13] http://www.scienceillustrated.gr/?p=1403
[14] Το μείγμα ΕΜ ανακαλύφθηκε το 1968 από έναν Ιάπωνα καθηγητή του πανεπιστημίου Ryukyu της Οκινάβα, τον Dr. Teruo Higa, ως μια εναλλακτική λύση στη χρήση χημικών ουσιών στη γεωργία. Πηγή: http://www.emhellas.com
[15] http://www.emhellas.com
[16] http://www.e-bug.eu/lang_gk/primary_pack/downloads/fh/fhts2/41%20Junior%...

Πηγή: http://www.biozo.gr
Το είδα: www.ftiaxno.gr